السيد الطباطبائي

283

نقدهاى علامه طباطبائى بر علامه مجلسى ( حواشى بر بحار الانوار ) ( فارسى )

و آن چه را كه شيطان ، تو را به آن وا مى دارد از چيزهائى است كه نه قرآن آن را بر تو واجب كرده و نه سنّت رسول و نه ائمّ هدايت كننده ، پس علم اين گونه چيزها را به خداوند واگذار ، و عظمت خدا را بر اساس آن ( القائات شيطانى ) اندازه گيرى نكن . و بدان اى بند خدا كه « راسخين در علم » كسانى هستند كه خداوند آنان را از « هجوم به پرده هائى كه در پيش غيب قرار دارند » بى نياز كرده است . كه اقرار كنند به جهل شان دربار چيزى از غيب پنهان ، كه تفسيرش را نمى دانند . پس راسخون در علم در اين گونه موارد مى گويند : ايمان آورديم كه همه از جانب خدا است . و خداوند ، اين اعتراف آنان بر جهل شان دربار آن چه علم شان به آن احاطه ندارد ، را ستوده است . و « خوددارى آنان از تعمّق در آن چه جستجوى آن را براى شان تكليف نكرده » را ، رسوخ ناميده است . ترجمه سخن علامه مجلسى ( ره ) : در پيام اين حديث ، اشكال هست ؛ زيرا دلالت مىكند كه « راسِخُونَ فِي الْعِلْم » در آيه ، بر « مستثنى » عطف نمى شود . همانطور كه احاديث كثير دلالت بر آن ( عطف ) دارند . و به زودى در « كتاب الامامه » خواهند آمد . ترجمه سخن علامه طباطبائى ( ره ) : در تفسير الميزان بيان كرده ايم كه همان ( عدم عطف به مستثنى ) در آيه ، متيقّن است . و در حديث هاى زيادى بحث كرده ايم كه به آن اشاره مى كنند . بررسى : مقدمه : اين حديث مى گويد : راسخون در علم ، كسانى هستند كه دربار آن چه نمى دانند ، به جهل شان اقرار كرده و آن را به طور تعبّدى مى پذيرند . اين پيام حديث لازم گرفته كه حرف « و » در آيه حرف « استيناف » باشد نه حرف عطف .