السيد الطباطبائي

127

نقدهاى علامه طباطبائى بر علامه مجلسى ( حواشى بر بحار الانوار ) ( فارسى )

بخش دوم : احساس خود بينى در اثر پوشيدن لباس زيبا ، چيزى است بينه و بين الله . بديهى است كه مرحوم مجلسى هر دو بخش را تفسير مىكند . زيرا با كلم « اى » كه هميشه براى توضيح « مراد » به كار مى رود ( و هميشه به آخر سخن مورد تفسير ، بيش از بخش اول ، متعلق مىشود ) شروع كرده است . او در صدد بيان يك نكته مهمى است به شرح زير : در ظاهر عبارت حديث ، كبر به دو نوع تقسيم شده : 1 - كبرى كه مانع از ورود به بهشت است . 2 - كبرى كه بينه و بين الله است و مانع از ورود به بهشت نمى شود . زيرا ممكن است بخشوده شود . و چون از جانب ديگر ، ادلّه و احاديث داريم كه مسلّم مى كنند عجب مانع از ورود به بهشت است در حالى كه از مصاديق بينه و بين الله ، است . مجلسى به مخاطبش مى گويد : اشتباه نكن مراد امام ( ع ) هم مصاديق « بينه و بين الله » نيست . مى گويد : مراد امام ( ع ) در بخش اول ، كبر على الله است كه دو نوع است : 1 - انكار حق . اين از مصاديق بينه و بين الله ، نيست . زيرا كسى كه خدا را انكار مىكند ، « بينه و بين الله » ، براى او معنائى ندارد . 2 - عجب . اين از مصاديق بينه و بين الله است . اين هر دو بخشوده نمى شوند . يعنى مجلسى « كبر بينه و بين الله » را نيز به دو بخش تقسيم مىكند : الف : عجب كه مانند انكار خدا ، مانع از ورود به بهشت است . ب : نوع دوم مانند احساس خودبينى از پوشيدن لباس زيبا . اين بخش دوم نيز سه گونه است كه پس از چند سطر تحت عنوان « تفنّن » خواهد آمد .