السيد الطباطبائي

مقدمه 13

اعجاز قرآن ( فارسى )

اين باره - گذشته از آنكه به‌طور كامل و براساس موازين ثابت علمى در كتاب حاضر ابراز گرديده - از مزيّتى چشمگير و غير قابل انكار نسبت به نظرات پيشين برخوردار است . وى با بيانى ساده و شيوا و در عين حال ، مختصر و مفيد مىفرمايد : « قرآن كريم تنها از راه فصاحت و بلاغت تحدّى نمىكند ، و به معارضه نمىطلبد ، بلكه گاهى از جهت معنى نيز پيشنهاد معارضه مىنمايد ، و به نيروى فكرى همهء جنّ و انس تحدّى مىكند . » « 17 » آنگاه استاد علّامه با استفاده از آيهء شريفهء « أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ ، وَ لَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلافاً كَثِيراً » « 18 » به يك نكتهء ظريف - كه هم بر اعجاز قرآن دلالت دارد ، و هم بر عدم تناقض و تضادّ و تحريف آيات آن در طول تاريخ اسلام - اشاره كرده و گفته است : « قرآن كريم از راه ديگر نيز تحدّى مىكند ، و آن اين است كه اين كتاب ، تدريجا با شرايطى كاملا مختلف و گوناگون از گرفتارى و آسودگى و جنگ و صلح و قدرت و ضعف و غير آنها ، در مدّت بيست و سه سال نازل شده است ، اگر از جانب خدا نبود ، و ساخته و پرداختهء بشر بود ، تناقص و تضادّ بسيارى در آن پديد مىآمد ، و ناگزير ، آخر آن از اوّلش بهتر و مترقّىتر بود ؛ چنان كه لازمهء تكامل تدريجى بشر همين است ، و حال آنكه آيات مكّى اين كتاب با آيات مدنى آن يكنواخت مىباشد ، و آخرش از اوّلش متفاوت نيست ، و

--> ( 17 ) . شيعه در اسلام ، ص 95 . ( 18 ) . قرآن مجيد ، سورهء نساء ( 4 ) ، آيهء 82 : « آيا در قرآن تدبّر و تأمل نمىكنند ؟ در حالى كه اگر از جانب غير خدا مىبود ، در آن ( از جهت لفظ و معنى ) اختلاف فراوان مىيافتند . »