سبب و علّتى در انرژى الكتريكى موجود است كه مىتوان آن را تبديل به كار نموده ؛ و از آن بهره‌بردارى كرد ؛ و چرخ‌هاى ماشين آلات را به كار انداخت ؛ و بالعكس چه سببى در انرژى مكانيكى موجود است ، تا با به كار انداختن چرخهاى ماشين ، مىتوان بوسيلهء دينام از آن بهره‌بردارى انرژى الكتريكى نمود ؟ و بالأخره بايد روشن شود كه در تمام اين موارد تبديل و تبدّل انرژىها ، كه بر اساس فورمول‌هاى دقيق مقدار بعضى از آنها تبديل به مقدار معيّن از انرژى ديگر مىگردد ، بر چه پايه و علّتى است ؟ و چه رابطه و جامع بين آنها موجود است ؟ و باز بايد روشن شود كه ثبوت مسائل تجربى بر اساس تجربه است ؛ و آن منافات با مسائل فلسفىّ و ادلّهء عقلىّ كه بر اساس تفكّر عقلىّ و برهان است ندارد ؛ و هريك از آنها راه خود را طىّ مىكنند و معارض و مزاحم يكديگر نخواهند بود . براى اين منظور جلساتى در شب‌هاى تعطيل پنجشنبه و جمعه دائر نمودند كه چند نفر از طلّاب كه بعضى از آنها نيز آشنائى با علوم جديده داشتند ؛ در آن شركت داشتند ؛ و بحقير نيز امر فرمودند كه در آن جلسات حضور داشته باشم . اين جلسات مدّتى طول كشيد و نتيجهء بحث در مجموعه‌اى بنام متافيزيك بنا بود منتشر گردد كه اين حقير بنجف اشرف مشرّف شدم ؛ و آن جلسه كار خود را ادامه مىداد ؛ و بعدا نيز بعضى از دوستان با كمال علم و ادب چون مرحوم حاجّ شيخ مرتضى مطهّرى رحمة الله عليه بدان پيوستند ؛ و بالنتيجه كتابى بسيار نافع كه حلّ بسيارى از مسائل خلافى را مىنمود ؛ و جلوى مغالطات بسيارى از فرنگىمآبان را مىگرفت تنظيم و بنام اصول فلسفه و روش رئاليسم آماده و جلد اوّل و دوّم را با پاورقىهاى مفيد و آموزندهء آن شهيد مغفور طبع ؛ و خود حضرت استاد مؤلّف براى حقير بنجف اشرف ارسال فرمودند . و سپس بتدريج جلد سوّم و پنجم نيز بطبع رسيد ؛ و مرحوم شهيد آيت الله مطهّرى مىفرمود : پاورقىهاى جلد چهارم نيز جمع‌آورى شده ؛ و فقط مجالى مىطلبم تا آنها را مرتّب و منظّم ساخته و در دسترس علاقمندان قرار گيرد . رحمة الله على استادنا الاكرم و على صديقنا المكرّم و على من غبر منهم من اخواننا الماضين بمحمدّ و آله الطاهرين . امّا روش تفسيرى علّامهء طباطبائى قدّس سرّه : ايشان در هنگامى كه تبريز بودند ؛ تفسيرى بر قرآن كريم از اوّل قرآن تا سورهء اعراف را نوشتند ؛ البته تفسيرى مختصر