السيد الطباطبائي
58
قرآن در اسلام ( طبع قديم ) ( فارسى )
بلكه مراد يك معانى ديگرى است كه جز خدا كسى از آنها واقف نيست ، اين گونه ارتفاع اختلاف هرگز دلالت بر - اينكه قرآن كلام بشر نيست ندارد . و همچنين اگر رفع اختلاف را به اين نحو كنيم كه هر آيهاى را كه مضمون آن مخالف و مناقض محكمات و مسلمات قرآن است از ظاهر آن منصرف كرده ( باصطلاح اين قول ) با تأويل بمعنى خلاف ظاهر حمل كنيم . زيرا بواسطه اين نوع تأويل هر گونه تناقضى را حتى از كلام بشر نيز مىشود رفع نمود . و رابعا - اصلا دليلى بر اينكه مراد از تأويل در آيه محكم و متشابه معنى خلاف ظاهر است وجود ندارد و در ساير آيات قرآنى كه نام تأويل آورده شده چنين معنائى اراده نشده مثلا در سه جا از قصهء يوسف ( ع ) تعبير خواب « تأويل » ناميده شده و بديهى است كه تعبير خواب معنى خلاف ظاهر خواب نيست بلكه حقيقتى است خارجى عينى كه در خواب به صورت مخصوصى ديده مىشود چنان كه « 1 »
--> ( 1 ) خواب حضرت يوسف ( ع ) در آيهء سوم سورهء يوسف ذكر شده ( وقتى كه يوسف به پدر خود گفت : اى پدر من در خواب