السيد الطباطبائي

109

قرآن در اسلام ( طبع قديم ) ( فارسى )

آسمانى را پديده‌هاى اجتماعى خواهند دانست و با ميزانى كه از ساير پديده‌هاى اجتماعى بدست آمده خواهند سنجيد چنان كه اگر يكى از نوابغ اجتماعى مانند كورش و داريوش و اسكندر خود را بر انگيختهء خدا و كار خود را مأموريت آسمانى و تصميمات خود را فرمانهاى خدائى معرفى كند ، توجيهى جز آنچه در فصل سابق گذشت نخواهد داشت . ما فعلا در صدد اثبات جهان ماوراءالطبيعه نيستيم و نيز به اين دانشمندان نمىگوئيم كه هر علمى تنها در اطراف موضوع خود مىتواند نظر دهد و علوم مادى كه از خواص و آثار ماده بحث مىكنند اثباتا و نفيا حق مداخله در ماوراء ماده ندارند . آنچه مىگوئيم اينست كه توجيه سابق هر چه باشد بايد با بيانات قرآن مجيد كه سند نبوت پيغمبر اكرم است و ريشه اصلى همه اين سخنان در آنست وفق دهد و تطبيق پذيرد ولى صريح قرآن بر خلاف اين توجيه دلالت دارد و اينك ما يكى يكى از اجزاء اين توجيه را با آيات قرآنى مىسنجيم :