سيد على اكبر برقعى قمى

58

كاخ دلاويز يا تاريخ شريف رضى ( فارسى )

دار العلم و شهرت علمى شريف رضى شريف رضى در علوم فقه و حديث و كلام و فنون ادب بلند آوازه بوده و معاصرينش بدان اعتراف داشتند و بس است شهات ابن جنى كه از اساطين نحو و ادب بشمار ميرود در ستايش كتاب حقايق التاويل فى متشابه التنزيل كه از مصنفات شريف رضى است بدين جمله ( شريف رضى در معانى قران كريم كتابى پرداخت كه مانند آن بسى دشوار است پرداختن « لكن با اين همه چه بهتر كه از سيرت خود شريف رضى گواه آوريم چه او در ده سالگى بنظم شعر پرداخت چنان كه در همان اوقات افكار ادبا و شعرا را بمنظومات خود متوجه ساخت و مىبينيم سالى چند بر آن نگذشت كه ابن جنى يكى از قصايد او را شرح كرد و در كمتر از ده سالگى اصول ادب را از اساتيد بزرگ مانند سيرافى و ابن جنى فرا گرفت و مبانى آن را كاملا استوار كرد و در هفده سالگى بتدريس و تاليف پرداخت و مدرسهء بنام دار العلم براى طلاب ترتيب داد و جميع حوائج ايشان را در عهده گرفت و چنان كه پيشتر نگاشتيم هديه فخر الملك وزير را حتى طلاب دار العلم شريف رضى نپذيرفتند مگر يكتن كه پارهء از دينارى جدا كرد به شرحى كه نگاشته گرديد بنابراين ميدانيم در صورتى كه مدرسه پرداخته او و طلاب نانخوران او باشند تدريس و تعليم ايشان را خود عهده‌دار است دارالعلم - سومين مدرسه بغداد بوده است نخستين مدرسه را هرون الرشيد بنا نهاد و بيت الحكمة ناميد و دومين مدرسه را شرف الدوله ابو نصر وزير در سال 1381 تاسيس كرد و شرف الدوله از علما و عظماى ديالمه بود و ثعالبى در يتيمة الدهر فصلى در ستايش او نگاشته است و مدرسه شريف رضى سومين آنهاست چنان كه گفتيم شريف رضى حوائج طلاب را خود فراهم نمود و در خزانه نهاد و ابو احمد عبد السلام بن حسين بصرى را كه در علم تقويم بلدان بلند آوازه بود خزانه دار نمود و در آن اوقات كه شريف رضى مجمع علمى داشت