ثعالبى مىنويسد : « محمد بن حسين بن موسى بن محمد بن موسى بن ابراهيم بن موسى الكاظم رضى الله عنه ، ابو الحسن علوى ، نقيب ، طالبيان در بغداد و ملقب به « رضى » و « ذى الحسبين » . تازه وارد دهسالگى شده بود كه به سرودن شعر پرداخت . او امروز سرآمد شعراى عصر ما و نجيب‌ترين سروران عراق ، و داراى شرافت نسب ، و افتخار حسب ، و ادبى ظاهر ، و فضلى باهر و جميع خوبىهاست . او بزرگترين شعراى دودمان ابو طالب است ، با اين كه در ميان آنها شاعران نامى سخن سنج زياد بوده‌اند ، مانند جمانى ، و ابن طباطبا ، و ابن ناصر و غيره ، اگر بگويم او سرآمد شاعران قريش « 7 » است گزاف نگفته‌ام . اشعار بلندى كه براى نمونه از وى خواهم آورد ، بهترين گواه اين مدعاست . . . « من در ميان شعراى اين زمان كسى را در ساختن مراثى بهتر از او سراغ ندارم . » و پس از نقل قسمتى از شعر او مىنويسد : « ديوان شعر وى بزرگ است ، شايد چهار جلد باشد ، و زياد هم يافت مىشود ، پس ما نيازى به نقل اشعار بيشتر وى نداريم . « 8 » » 2 - خطيب بغدادى متوفى به سال 463 ه - كه او در جوانى نيز معاصر سيد رضى بوده است در تاريخ بغداد ، در موارد متعدد از وى سخن گفته و از جمله در سال وفاتش مىنويسد : « . . . از اهل فضل و ادب و علم بود . احمد بن عمر بن روح نقل مىكرد كه رضى وقتى پا به سن گذاشت قرآن را آموخت ، سپس در اندك مدتى تمام قرآن را از بر كرد . و هم او مىگفت : رضى كتابهائى در معانى قرآن تصنيف كرده است كه مانند آن كمتر يافت مىشود . » او شاعرى توانا بود . از ابو عبد الله محمد بن عبد الله كاتب در مجلس ابو الحسين بن محفوظ شنيدم كه مىگفت : جماعتى از علماى ادب مىگفتند : « رضى از همه شعراى قريش برتر بود . » ابن محفوظ گفت : « درست است . در ميان شعراى قريش شاعران برازنده بوده‌اند ، ولى شعرشان كم بوده است ، اما شاعرى برجسته كه هم شعرش بسيار عالى ، و هم اشعار زياد گفته باشد ، كسى جز رضى نيست . « 9 » . » 3 - ابو الفرج ابن جوزى ( 597 ه - ) در تاريخش به تفصيل از وى نام برده كه در موارد خود مىآوريم ، و از جمله مىنويسد : « پس از آن كه به سى سالگى رسيد ، در اندك مدتى قرآن مجيد را از حفظ كرد ، و از علم فقه و فرائض دينى بهره‌اى كافى داشت . او دانشمندى فاضل ، و شاعرى

--> ( 7 ) - قريش مردم اصيل مكه بودند كه در آن زمان شامل بنى هاشم و بنى عباس و بنى اميه ، و ساير تيره‌هاى معروف آن شهر مىشده است . ( 8 ) - يتيمة الدهر - ج 3 ص 131 . ( 9 ) - تاريخ بغداد - ج 2 - ص 246 .