گرد آورده است . نجاشى 177 كتاب او را نام مىبرد كه در تمامى علوم اسلامى تأليف كرده است . و در آخر آن مىنويسد : او رحمت اللّه عليه در شب جمعه سوم ماه رمضان سال 412 رحلت كرد . سيد مرتضى در ميدان اشنان بر او نماز گزارد ، و با همهء بزرگى ميدان جا كم بود . « 17 » . شيخ طوسى مىگويد : « نزديك به دويست جلد كتاب كوچك و بزرگ تصنيف كرده . فهرست كتابهايش معروف است . روز وفاتش روزى بود كه تا آن روز از بسيارى مردم موافق و مخالف كه براى نماز گزاردن بر او گرد آمده بودند و بر وى مىگريستند ، به بزرگى آن ديده نشده بود « 18 » . از كتابهاى مشهور شيخ مفيد كه چاپ شده يا دانشمندان از آن نقل كرده‌اند ، اين چند كتابست : كتاب مقنعه در فقه ، كتاب ارشاد در تاريخ ائمه ، كتاب ايضاح در امامت ، كتاب اركان ، نيز در فقه ، كتاب افصاح ، كتاب عيون و محاسن ، كتاب احكام النساء ، كتاب اختصاص ، كتاب الجمل ، كتاب منير در امامت ، كتاب مسائل جرجانيه ، كتاب مسائل دينوريه ، كتاب مسائل مازندرانيه ، كتاب مسائل صاغانيه ، كتاب رد بر عثمانيه جاحظ ، كتاب نقض فضيلت معتزله ، كتاب نقض بر على بن عيسى رمّانى ، كتاب نقض بر ابن عباد در امامت ، كتاب المسائل العشره - در غيبت امام زمان ( ع ) ، كتاب مصابيح النور ، كتاب ايمان ابي طالب ، كتاب مسائل الخلاف ، كتاب انتصار ، كتاب الكلام فى الانسان ، كتاب الكلام فى وجوه القرآن ، كتاب تمهيد ، كتاب جوابهاى فيلسوف در اتحاد ، كتاب جوابهاى ابو الحسن نيشابورى ، كتاب البيان فى تأليف القرآن ، كتاب جوابات در قيام مهدى عليه السلام ، كتاب رد بر شعبى « 19 » كتاب تفضيل امير المؤمنين ( ع ) بر ساير صحابه ، كتاب رد بر ابن رشد در امامت ، كتاب رد بر ابن اخشيد در امامت ، كتاب اجماع ، كتاب مسائل خوارزميه ، كتاب مسائل حرّانيه و اوائل المقالات و غيره . به طورى كه پيشتر ياد آور شديم سيد مرتضى و سيد رضى علم فقه و احكام دينى « و حديث و تفسير و كلام و غيره » « 20 » را نزد شيخ مفيد مرجع بزرگ عصر تحصيل كردند . ولى مسلم است كه آنها و به خصوص سيد مرتضى در علوم ديگر هم نزد شيخ مفيد شرايط شاگردى به جاى آورده‌اند . گذشته از سيد رضى و سيد مرتضى كه از شاگردان بنام شيخ مفيد بوده‌اند ، و هر كدام نابغه‌اى بزرگ به شمار رفته‌اند ، ابو يعلى جعفرى داماد شيخ مفيد ، و سالار بن عبد العزيز و شيخ طوسى كه بعد از مفيد و سيد مرتضى سرآمد فقهاى شيعه بوده است . نيز از مفاخر شاگردان شيخ

--> ( 17 ) - رجال نجاشى - ص 287 . ( 18 ) - فهرست شيخ طوسى - ص 158 . ( 19 ) - عامر بن شرحبيل كوفى معروف به « شعبى » به كسر شين ، از فقهاى پيشين عامه است . به سال 104 ه - وفات يافت . ( 20 ) - اعيان الشيعه - ج 44 - ص 175 .