على دوانى
107
سيد رضى مؤلف نهج البلاغه ( فارسى )
أمير المؤمنين عليه السلام موسوم و مشهور كند ؟ ! و مىنويسد : « اسناد اجازات بزرگان علماى ما كه در آن از نهج البلاغه تأليف سيد رضى نام بردهاند ، چندان زياد است كه جاى شكى براى كسى نمىگذارد . » علاوه بر اين ، نسخههائى از اين كتاب كه در عصر خود سيد رضى نوشته شده است ، هم اكنون موجود ، و آن كه به خط خود وى امضاء شده است ، مشهور مىباشد . اين كتاب را بيش از پنجاه نفر از دانشمندان بزرگ شيعه و سنى ، شرح كردهاند ، نسخههاى خطى نهج البلاغه از قديمترين ادوار خط موجود ، و نسخههاى چاپى آن در ممالك اسلامى منتشر شده است . كسانى كه پيش از سيّد رضى خطبههاى نهج البلاغه را جمع آورى كردهاند . دانشمند فقيد نامبرده تحت عنوان « كسانى كه پيش از سيد رضى خطبههاى على عليه السّلام را جمع آورى كردهاند » پانزده نفر از دانشمندان و رجال حديث و مورخين شيعه را نام مىبرد كه حدود سيصد سال پيش از تأليف نهج البلاغه سخنان امير المؤمنين را گرد آوردهاند ، و همانها نيز قسمتى از مأخذ سيد رضى در تأليف نهج البلاغه بوده است و اينان : 1 - زيد بن وهب - در گذشتهء سال 96 هجرى - كتابش به نام « خطب امير المؤمنين على المنابر فى الجمع و الاعياد » يعنى : خطبههاى امير المؤمنين كه در منابر ، روزهاى جمعه و عيدها ايراد فرموده است . 2 - نصر بن مزاحم - مؤلف كتاب ( صفين ) در كتاب « خطب على عليه السلام » . 3 - اسماعيل بن مهران - از محدثين قرن دوم هجرى ، مؤلف كتاب « خطب امير المؤمنين » . 4 - هشام بن سائب كلبى - رئيس مورخان اسلام متوفى به سال 206 ه - ، در كتاب « خطب على عليه السلام » . 5 - ابو محنف لوط بن يحيى ازدى - محدث مشهور ، از دانشمندان قرن دوم هجرى مؤلف كتاب « الخطبة الزهراء لامير المؤمنين ( ع ) » يعنى : خطبههاى درخشنده امير المؤمنين عليه السلام . 6 - محمد بن عمرو واقدى - در گذشته سال 207 - سيد رضى بعضى از خطبههاى نهج البلاغه را چنان كه خود مىگويد از روى نوشته و خط او نقل مىكند .