على دوانى

96

سيد رضى مؤلف نهج البلاغه ( فارسى )

9 - شيخ مفيد عبد الرحمن بن احمد بن يحيى نيشابورى - او تمام تأليفات سيد رضى و سيد مرتضى را بدون واسطه از آنها روايت مىكند ، چنان كه در اجازهء كبيرهء شيخ عبد الله سماهيجى بحرينى است . « 1 » 10 - مهيار بن مرزويه ديلمى كه از شاگردان مشهور اوست و در « الغدير » از قلم افتاده است ، هر چند در آنجا كه جداگانه از مهيار نام مىبرد ، ياد آور مىشود . اين بوده عده‌اى از دانشمندان خاصه و عامه كه از ميان شاگردان سيد رضى نامشان به دست آمده و از مشكوة دانش او بهره‌گرفته‌اند و جزو راويان و شاگردان او به شمار آمده‌اند . و لو چنان كه گفتيم به واسطه رعايت اختصار نيازى به شرح حال اين عده از شاگردان او كه همه از مشاهير علما بوده‌اند ، نداريم ، ولى مناسب مىدانيم از آخرين آنها كه فقط در ادبيات و شعر شاگرد سيد رضى بوده است جداگانه نام ببريم ، و او همان « مهيار ديلمى » است . مهيار ديلمى مهريار پسر مرزويه ديلمى از ايرانيان مجوسى و چنان كه پيداست از مردم ديلم يعنى قلمرو كنونى رودبار بوده است . او در سال 394 به وسيلهء سيد رضى مسلمان شد ، و نزد وى به فراگيرى شعر و ادبيات عربى پرداخت ، و با اين كه يك فرد ايرانى بود ، چنان در شعر عربى ترقى كرد كه در نيمهء اول قرن پنجم هجرى در بغداد شهر شعر و ادبيات عرب ، و ميان آن همه علما و ادبا و شعراى نامى ، نامىترين شاعر عصر بود . مهيار ديلمى پس از مسلمان شدن ، به كنيهء ابو الحسن خوانده شد ، و به وى « ابو الحسن مهيار ديلمى » مىگفتند ، و در مذهب شيعه ، مذهب اهل بيت عصمت و طهارت ، مذهب سيد رضى استادش ، قدمى راسخ و ايمانى كامل داشت . قصائد و مراثى مهيار ديلمى شاگرد نامدار سيد رضى در بارهء ائمه اطهار ( ع ) كه در ديوانش موجود است ، از شاهكارهاى ادبيات عربى به شمار مىرود . مهيار در اين قصايد و مراثى قدرت و تسلط شعرى و شور و شوق و ايمان راسخ خويش را نسبت به امير المؤمنين و اولاد معصومين آن حضرت ، چنان كه مىبايد آشكار ساخته و از ستمگرانى كه حق الهى آن ذات مقدس را ناديده گرفتند ، و آن رهبران راستين را از تصدى حكومت اسلامى كنار گذاشتند ، سخت نكوهش كرده است .

--> ( 1 ) - الغدير - ج 4 - ص 185 .