الحر العاملي ( مترجم : عباس جلالى )
92
نقدى جامع بر تصوف ( ترجمة رسالة الاثني عشرية في الرد على الصوفية ) ( فارسى )
صورت حلول و اتّحاد ، قطعا مىتوان بر آن آگاهى يافت . 4 - آنجا كه فرموده لا تُدْرِكُهُ الْأَبْصارُ وَ هُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصارَ ؛ « 1 » ديدگان او را نمىبينيد ولى او ديدگان را مىبيند بدين ترتيب ، ترديدى نيست در صورت حلول و اتّحاد ، خداوند با چشم ، قابل ديدن است . 5 - خداى متعال به حضرت موسى عليه السّلام فرمود : لَنْ تَرانِي ؛ « 2 » هرگز مرا نخواهى ديد و مشخص است كه موسى عليه السّلام ، جسم شريف خويش و بدن ديگر پيامبران ، عارفان زمان خود و ديگر افراد را مشاهده كرده است . بنابراين ، يا هيچيك از آنان قابل رؤيت و عارف به خدا نبودهاند و يا حلول و اتّحاد باطل است . مورد نخست ، قطعا محال بوده و روشن است . بدين ترتيب ، اعتقاد به حلول و اتّحاد كه مقصود ماست ، لزوما محكوم به بطلان است . 6 - خداى متعال فرموده است : فَاعْلَمْ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ ؛ « 3 » بدان كه معبودى غير از خدا وجود ندارد و نيز فرموده است : اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ ؛ « 4 » خدايى كه غير از او معبودى وجود ندارد و ديگر آياتى از اين دست كه بر يگانگى و منحصر بودن در قادر يكتا دلالت دارد و تقريب آن همانگونه كه قبلا يادآورى شد بهويژه در آياتى كه همراه با وصف وحدت و يگانگى آمده نظير اين فرموده است : وَ ما أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا إِلهاً واحِداً لا إِلهَ إِلَّا هُوَ ؛ « 5 » آنان دستور نداشتند جز خداوند يكتايى را كه معبودى جز او وجود ندارد بپرستند و نيز فَإِلهُكُمْ إِلهٌ واحِدٌ ؛ « 6 » خداى شما معبودى يكتا و يگانه است و آياتى از اين دست . 7 - آيات شريفهء فراوانى كه بر ردّ مشركان و كسانى كه به دو يا سه معبود قائل بودهاند ، دلالت دارد . از اين آيات يكتايى و يگانگى خدا و نفى حلول و اتّحادى كه يهود و نصارا مدّعى آنند ، استفاده مىشود . 8 - آيات بسيارى كه دلالت دارد تنها خداوند ، مردم را آفريد بر محال بودن اتّحاد خالق و مخلوق تصريح دارد .
--> ( 1 ) . انعام ، آيهء 103 . ( 2 ) . اعراف ، آيهء 143 . ( 3 ) . محمد ، آيهء 19 . ( 4 ) . آل عمران ، آيهء 20 . ( 5 ) . توبه ، آيهء 31 . ( 6 ) . حج ، آيهء 34 .