شد كه خاتم ولايت محمدى است به دو گفته شد : دليل شما اين است كه علامت و نشانه‌اى كه بين دو كتف پيامبر صلّى اللّه عليه و آله قرار داشت ، دليل بر خاتميّت نبوّت آن حضرت بود و همان علامت ميان دو كتف شماست كه دلالت دارد تو خاتم ولايت هستى و اين سخن ، صرفا ادعايى بيش نبود و همان‌گونه كه پى برديد چنين سخنى با جزم و يقين دروغ است . « 1 » 10 - در كتاب « الفواتح » از او نقل شده كه گفت : قطبى كه « غوث » ناميده مىشود ، مورد توجه حق‌تعالى بوده و در هرزمان شخص خاصى است و نيز گفته : خلافت داراى ظاهر و باطن است و ابو بكر و عثمان و معاويه و يزيد و عمر بن عبد العزيز و متوكّل عبّاسى را از جمله كسانى شمرده كه ظاهر و باطن خلافت را جمع كرده بودند و شافعى را از شخصيّت‌هاى بزرگ به‌شمار آورده است . 11 - از تحقيق و بررسى در راه و روش و كتب و آثار وى برمىآيد كه با مذهب شيعهء اماميه در تضاد است و خود به‌طور كامل از راه و روش شيعيان بيرون است . 12 - با تحقيق و بررسى كتب شيعه نيز به همين نتيجه مىتوان رسيد . چنان‌كه درمورد غزالى گذشت ولى با اين همه ملاحظه مىكنيد كه صوفيان به سخنان اين دو ، سخت معتقد و پاىبند بوده و نسبت به آن دو خوش‌بين‌اند و از آن‌ها پيروى مىكنند . و اللّه اعلم . حسن بصرى : حسن بصرى نيز از جمله كسانى است كه صوفيان فريبش را خورده‌اند . وى از خط اهل بيت عليهم السّلام منحرف و از پيروى آنان سر برتافته است با اين همه برخى موضوعاتى را كه درمورد وى وارد شده يادآور مىشويم : كلينى از امام صادق عليه السّلام روايت كرده كه فرمود : « اما و اللّه لو قلتم ما اقول لا قررت انكم

--> ( 1 ) . به باب 73 فتوحات ج 2 ص 8 ، چاپ دار الكتب العربيه الكبرى مراجعه شود . عين عبارت وى چنين است : نظير اين ماجرا در ديدار با دو مرد صورت پذيرفت . . . تا اين‌كه مىگويد : خداوند باطن آن دو را به صورت خوك براى وى آشكار ساخت و آن علامت و نشانه‌اى بود كه خداوند در طرفداران اين مذهب قرار داده است . مصنّف رحمه اللّه عبارت وى را فوق العاده خلاصه نقل كرده و دانشمندان اهل سنت بر ردّ محى الدين كتبى نوشته‌اند كه برخى از آن‌ها را ياد آور مىشويم : 1 - فاضحة الملحدين و ناصحة الموحدين فى رد محى الدين و امثاله من المتصوفين ، نوشتهء محمد بن محمد بن محمد بخارى متوفاى سال 834 هجرى كه نسخهء آن در كتابخانهء دوستمان علامه فاضل حاج سيد لاجوردى موجود است . 2 - كشف العقائد ، نوشتهء حامى فريد كه خلاصهء كشف الغطاء نوشتهء حسين بن عبد الرحمان اهدل حسينى است . موضوع دو كتاب ياد شده عقايد اسلامى و ردّ ابن عربى و هواداران اوست .