الحر العاملي ( مترجم : عباس جلالى )

230

نقدى جامع بر تصوف ( ترجمة رسالة الاثني عشرية في الرد على الصوفية ) ( فارسى )

مىگويد : امورى برايم كشف شد كه امكان وصفش نيست و به قطع و يقين پى برديم كه صوفيان ره‌پويان طريق الهىاند به‌گونه‌اى كه در بيدارى ، فرشتگان و ارواح پيامبران را مىبينند و از آنان صداهايى مىشنوند و يا از آن‌ها بهره‌هايى مىگيرند سپس پا فراتر نهاده به مشاهدهء چهره‌ها و نظاير و شكل‌ها پرداخته و مىگويد : آن‌چه در اين امور برايم آشكار شد حقيقت و خاصيّت نبوّت است . آن‌گاه به بيان مطلبى درمورد ادعاى كشف پرداخته تا اين‌كه به صراحت در زمينهء بطلان مذهب شيعه آغاز سخن كرده و مىگويد : ميان مردم شايع شده كه درمورد آشنايى به امور ، از ناحيهء معصوم سخن مىگويند به همين دليل درپى كتب آنان و گردآورى مقالاتشان برآمدم و برخى كلمات جديد و نو به دستم رسيد كه آن‌ها را تنظيم كرده و به پاسخ آن‌ها دست يافتم . به‌گونه‌اى كه يكى از اهل حق پيروى از آن‌ها را براى اثبات صحت و دليلشان خوشايند ندانست و گفت : آنان خود بايد چنين تلاشى كنند زيرا اگر تحقيق و تنظيم دلايل توسط شما انجام نشده بود ، آن‌ها در برابر چنين شبهاتى از يارى مذهب خويش عاجز و ناتوان بودند ، البته اين اعتراض و ناخوشايندى از جنبه‌اى درست است . احمد بن حنبل « حرث محاسبى » را درمورد كتابى كه رد بر معتزله نوشته بود ، مورد اعتراض قرار داد ، حرث گفت : رد نوشتن بر بدعت‌گذاران واجب است . احمد گفت : آرى ، ولى شما نخست شبههء آن‌ها را نقل كردى و سپس بدان پاسخ دادى ، ازاين‌رو ، اطمينان ندارى كسى شبهه‌اى را مطالعه كند و آن را بفهمد ولى توجه به پاسخ آن نداشته باشد و يا در پاسخ دقت كند ولى جان كلام را درك نكند . آن‌چه احمد بن حنبل گفته در صورتى صحيح است كه شبهه‌اى معروف نباشد . ولى هرگاه شبهه‌اى مشهور و معروف گشت ، پاسخ آن نيز واجب است . منظور ما نقل همين مطلب بود . . . اكنون كينهء شديد وى را نسبت به شيعه و پيشوايان آن‌ها ملاحظه كنيد . 5 - وى ( غزالى ) در رساله‌اى كه بدان اشاره شد در مقام ردّ بر شيعه كه مدّعى گرفتن دستورات دين از امام معصوم‌اند ، مىگويد : خلاصه اين‌كه سخن آنان ( شيعيان ) هيچ‌گونه حاصل و سودى برايشان ندارد و اگر كج‌فهمى نابخردان نبود ، آن بدعت با وجود ضعفش به اين پايه نمىرسيد ، ولى تعصب شديد منحرفان از حق را ، به طولانى شدن نزاع و كشمكش با آنان در مقدمات و مبارزهء با آن‌ها واداشت . بدين ترتيب ، درمورد ادعايشان كه