الحر العاملي ( مترجم : افراسيابى )
45
جهاد النفس ( فارسى )
اميد پايدارى در راه راست و خير از او مىرود و زيادى مالش بذل و بخشش مىشود و زيادى گفتارش باز داشته مىشود ، بهرهاش از دنيا همان طعامى است كه مىخورد ، در تمام عمرش از علم سير نمىشود ، ذلّتى كه در راه خدا باشد از عزّتى كه در راه غير خدا باشد نزد او دوست داشتنىتر است و فروتنى در نزد او از بلندپايگى محبوبتر است ، احسان كمى را كه ديگران انجام مىدهند زياد مىشمرد و احسان زياد خودش را كم به حساب مىآورد و همهء مردم را از خود بهتر مىبيند و خودش را در نفس خود بدترين مردم مىداند و اينها تمام آن خصال است . 33 - از امام صادق عليه السّلام روايت است كه فرمود : مؤمن داراى توانايى در ديندارى و ثبات در نرمى و ايمان در يقين و حرص در دريافت دانش و نشاط در هدايت و نيكى در پايدارى و دانش در بردبارى و زيركى در مدارا و سخاوت در مسير حقّ و ميانهروى در هنگام ثروتمندى و تحمّل در زمان ندارى و عفو در وقت قدرت و فرمانبردارى خدا در پند و اندرز دادن و باز ايستادن از شهوترانى و پارسايى در هنگام خواهش نفس و حرص در جهاد و نماز در وقت گرفتارى و صبر در سختى است و در فتنهها با وقار و در دشوارىها صبور و در فراخى شكرگزار است و غيبت نمىكند و تكبّر نمىورزد و از خويشاوندان نمىبرد و سستىكننده نيست و درشتخوى و خشن نيست و چشمش بر او پيشى نمىگيرد ( يعنى اين گونه نيست كه ابتدا نگاه كند و سپس از نگاه خود پشيمان شود بلكه از آغاز نگاه نمىكند ) و شكمش او را رسوا نمىكند و عورتش بر او چيره نمىشود و بر مردم حسد نمىورزد ، سرزنش مىشود و سرزنش نمىكند و اهل اسراف نيست ، ستمديده را يارى مىكند و بر بيچاره رحم مىآورد ، نفس او از او در سختى است و مردم از او در راحتىاند ، ميل به عزّت و ارجمندى دنيا ندارد و از ذلّت دنيا بيتابى نمىكند ، مردم مىكوشند كه روى آورند و كوشش او در اين است كه به كار خود [ و تهذيب نفس خود ] مشغول باشد ، در بردبارىاش كمبودى نيست و در رأى و نظرش سستى راه ندارد و در دينش زيان و خسارت نباشد ، كسى را كه از او مشورت خواهد راهنمايى مىكند و كسى را كه از او در خواست كمك كند كمك مىكند و از فحش و نادانى ترسان است . 34 - در حديثى از امير المؤمنين عليه السّلام روايت است كه حضرت از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله در مورد اوصاف مؤمن سؤال كرد و پيامبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله فرمود : بيست خصلت در مؤمن هست كه اگر