الحر العاملي ( مترجم : افراسيابى )
43
جهاد النفس ( فارسى )
وزير اوست و عقل فرماندهء لشكريان او و مدارا برادر او و نيكى پدر اوست . 29 - امير المؤمنين عليه السّلام فرمود : اسلام داراى چهار ركن است : توكّل بر خدا و واگذاردن كار به خداوند و راضى بودن به قضاى الهى و تسليم بودن در مقابل امر خداى عزّ و جلّ . 30 - امام باقر عليه السّلام فرمود : از امير المؤمنين عليه السّلام در بارهء ايمان سؤال شد و حضرت پاسخ دادند : همانا خداوند عزّ و جلّ ايمان را بر چهار پايه نهاد : بر صبر و يقين و عدل و جهاد . امّا صبر خود بر چهار شاخه است : بر شوق [ به بهشت ] و ترس [ از جهنم ] و بىرغبتى به دنيا و انتظار كشيدن [ مرگ ] - تا آنجا كه فرمود : - و يقين نيز بر چهار شاخه است : بر بينا شدن در زيركى و باز گردانيدن [ امور به سوى ] حكمت و شناختن عبرت و روش پيشينيان . و عدل نيز بر چهار شاخه است : بر فهم دشوار و فرو رفتن در علم و حكم نيكو و [ وارد شدن در ] سبزهزار بردبارى - « 1 » تا آنجا كه فرمود : - و جهاد نيز بر چهار شاخه است : بر امر به معروف و نهى از منكر و صداقت و راستى در مواضع و دشمنى با نابكاران . 31 - امام سجّاد عليه السّلام فرمود : مؤمن سكوت مىكند تا سالم و سلامت بماند و سخن مىگويد تا [ از گفتگو با ديگران ] غنيمت گيرد و شهادتش را از افراد دور [ و ناآشنا ] كتمان نمىكند و هيچ كار خيرى را رياكارانه انجام نمىدهد و هيچ كار خوبى را به خاطر حيا ترك نمىكند ، اگر ستوده شود از آنچه كه در بارهاش مىگويند بيمناك است و از خداوند به خاطر آنچه كه در بارهاش نمىدانند طلب مغفرت مىكند ، گفتار كسى كه نسبت به او جاهل است او را نمىفريبد و از اينكه يكايك عملش حفظ و نگاهدارى مىشود بيمناك است . 32 - هشام بن حكم از امام موسى بن جعفر عليه السّلام در حديثى طولانى روايت كند كه فرمود : اى هشام ! امير المؤمنين عليه السّلام مىفرمود : خداوند به هيچ چيز برتر از عقل پرستش نشده است و عقل كسى تمام و كامل نمىشود مگر اينكه در وى چند خصلت باشد : از كفر و بدى او ايمنى حاصل باشد و
--> ( 1 ) - در نهج البلاغه به جاى « روضة الحلم » آمده است : « رساخة الحلم » يعنى رسوخ و پا بر جا شدن بردبارى .