15 - ابى بصير گويد : به امام باقر عليه السّلام عرض كردم : خيثمه به ما خبر داد كه از شما در بارهء ايمان پرسيده است و شما پاسخ داده‌ايد كه : ايمان عبارت است از : اعتقاد به خدا و تصديق نمودن به كتاب خدا و نافرمانى نكردن خدا ، حضرت فرمود : آرى خيثمه درست گفته است . 16 - جميل بن درّاج گويد : از امام صادق عليه السّلام در بارهء ايمان پرسيدم حضرت فرمود : ايمان عبارت است از گواهى دادن به اينكه هيچ معبودى جز خدا نيست و اينكه محمّد صلّى اللَّه عليه و آله فرستادهء اوست . جميل گويد : عرض كردم : آيا اين گواهى دادن ، عمل شمرده مىشود ؟ حضرت فرمود : آرى ، دوباره عرض كردم : پس عمل از ايمان است ؟ حضرت فرمود : ايمان جز به وسيلهء عمل براى شخص ثابت نمىگردد و عمل نيز بر خاسته از ايمان است . 17 - در وصيّت امير المؤمنين عليه السّلام به فرزندش محمّد بن حنفيه آمده است كه حضرت فرمود : اى پسر دلبندم ! چيزى را كه نمىدانى مگو بلكه هر چيزى را هم كه مىدانى بر زبان مياور زيرا خداوند بر تمامى اعضاى تو امورى را واجب ساخته كه بوسيلهء آنها در روز قيامت بر عليه تو حجّت و دليلى مىآورد و از تو در بارهء آنها مىپرسد و آنها را پند و نصيحت نموده و بيم داده و ادب آموخته و رها وانگذارده پس فرموده است : « از آنچه كه به آن علم و آگاهى ندارى پيروى مكن زيرا از گوش و چشم و دل سؤال مىشود » « 1 » و فرمود : « هنگامى كه آن را با زبانهاى خود فرا مىگرفتيد و آنچه را كه به آن علم و آگاهى نداشتيد با دهانهاتان مىگفتيد و اين را سهل مىشمرديد در حالى كه در نزد خدا بسى بزرگ است » « 2 » سپس اعضاء و جوارح را به عبادت و فرمانبردارى خود فرا خوانده و فرموده : « اى ايمان آورندگان ركوع و سجده كنيد و پروردگارتان را بپرستيد و عمل خير انجام دهيد اميد است كه به رستگارى برسيد » « 3 » اين پرستش خداوند و انجام خير فريضه‌اى است كه بر تمامى اعضا واجب گشته است . و فرمود : « سجده‌گاهها از آن خداست پس همراه با خدا ، هيچ كس ديگرى را نخوانيد » « 4 » مراد از سجده‌گاهها ، صورت و دو دست و زانوها و دو انگشت بزرگ پا است و فرمود : « و نمىتوانيد شهادتى را كه گوشهاتان و ديدگانتان و پوستهايتان بر عليه شما مىدهند را پنهان سازيد » « 5 » مراد از « پوستها » در اين آيه عورتها است . سپس خداوند بر هر عضوى از اعضاى تو واجبى را اختصاص داده و بر آن تصريح نموده است پس بر گوش واجب ساخت كه

--> ( 1 ) - اسراء / 36 . ( 2 ) - نور / 15 . ( 3 ) - حج / 77 . ( 4 ) - جن / 18 . ( 5 ) - فصلت / 22 .