واسطهء موانعى ، حوزه‌هاى علمى و مراكز تدريس معارف اسلامى رو به زوال نهاد و به واسطهء بر هم خوردن حوزه‌ها و ضعف مراكز علمى آن طورى كه بايد تدريس معارف اسلامى خصوصا فلسفه و عرفان ترقى ننمود . فعلا از افكار عرفا همان قسمتهائى را كه ملا صدرا در كتب خود عنوان نموده است ، مورد بحث و تدريس است و اطلاع محصلين منحصر به همين قسمتهاست . تصوف نظرى در افكار و عقايد دانشمندان نفوذ وسيع پيدا نمود ، به طورى كه اكثر فلاسفه را تحت تأثير كامل قرار داد ، چنان كه آثار آن در كلمات فلاسفه مشهود است . از جمله در اين كتاب حاضر ، نگارنده ، در تعليقات و حواشى خود بر شرح و متن اين رساله در همه جا به آن اشاره نموده است كه خوانندگان ملاحظه مىنمايند . صدر المتألهين كثيرى از مبانى تصوف را با براهين عقلى چنان محكم و استوار نمود كه بعد از او همهء فلاسفه آن مبانى را تلقى به قبول نمودند ، با اين كار ، معضلات زيادى از فلسفه حل شد . جاى بسى تأسف است كه درس تصوف در ايران رو به زوال است . اين علم در مدارس قديم در شرف از بين رفتن است ، كم و بيش در برنامه‌هاى بعضى از دانشكده‌هاى دانشگاههاى كشور اسمى از آن ديده مىشود ، ليكن نه استاد وارد و ماهرى در اين فن وجود دارد و نه شاگرد دلبند و جوينده‌اى براى فراگرفتن اين علم پيدا مىشود ، گذشته از اين ، خلوصى را كه طلاب حوزه‌هاى تعليماتى قديم در فراگرفتن اين قبيل از علوم دارند ، در محصلين حوزه‌هاى علمى جديد وجود ندارد . اساتيد و مروجان فلسفه از زمان ميرداماد و مير فندرسكى تا عصر حاضر و كيفيت سير فلسفهء اسلامى بعد از ملا صدرا حكماى دورهء قبل از صدر الدين شيرازى « ملا صدرا » كه داراى حوزهء فلسفى