محمد جعفر بن محمد صادق اللاهيجي ( الملّا محمد جعفر اللاهيجي )
380
شرح رسالة المشاعر ملا صدرا ( فارسى )
خاص مشوب بعدم أو نقص . »
--> ( 1 ) . جميع مراتب امكانيه واقعه در سلسلهء علل و معاليل در اين جهت مشتركند كه در مرتبهء ذات ، وجود را ندارند و جايز العدمند ، و ممكن مادامى كه جميع انحاى عدمش سدّ نشود ، به نحوى كه عدمش ممتنع شود ، موجود نمىشود و موجودى كه عدمش بالذات امتناع دارد ، واجب الوجود است ، اگر سلسلهء ممكنات به وجودى كه عدمش بالذات ممتنع باشد منتهى نشوند ، بايد سلسلهء وجودات از اول موجود نشده باشد ، چون با جواز عدم ، ممكن ، محقق نمىشود . اين برهان اثبات مىنمايد كه ممكن ، از براى عليت صلاحيت ندارد و هرچه كه در مرتبهء ذات ، وجود را نداشعته باشد ، بالذات چيزى را ايجاد نمىكند . اين مطلب را خواجهء طوسى در تجريد ، صص 134 و 189 -