و مجعولا بالذات ، فإذا تحقّق أنّ الوجود متحقّق في الخارج [ 1 ] ، تحقّق أنّ الوجود هو المجعول لا غيره و هو المطلوب .

--> ( 1 ) . فاضل بارع آقا ميرزا احمد اردكانى شيرازى ( قده ) در حواشى خود بر اين كتاب ر . ك : كتاب المشاعر ، چاپ سنگى ، حاشيهء ص 83 - 84 . ( 2 ) . فخر رازى و امثال او از فهم اين قبيل از مسائل مهم فلسفه محرومند و عمر خود را در مجادلات كلامى و مباحث بىفائده تلف كرده‌اند ، لذا كتب آنها مملو از مطالب متناقض است . وَ ما ظَلَمَهُمُ اللَّهُ وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ [ النحل ( 16 ) : 33 . ] چشم باز و گوش باز و اين عمى * حيرتم از چشم بندىِّ خدا ( 3 ) . اين يكى از اشكال‌هاى فخر رازى است در باب نفى ماهيت از واجب تعالى و اينكه واجب تعالى عين وجود است ، جهت اطلاع از اشكال ياد شده رجوع شود به : المباحث المشرقية ، ج 1 ، صص 120 - 130 ؛ شرح عيون الحكمة ، ج 3 ، ص 117 به بعد ؛ المطالب العالية ، ج 1 ، ص 309 ؛ شرح الإشارات ، ج 1 ، صص 201 - 203 ؛ شرح الإشارات ، ج 3 ، صص 32 - 40 ؛ الأسفار ج 1 ، صص 108 - 113 ؛ المبدأ و المعاد لصدر المتألّهين - قدس سرّه - صص 16 - 19 ؛ شرح الهداية الأثيرية له ، صص 283 - 288 .