مشى مىكرده است . معاويه و يزيد را كه منشأ آن همه مظالم شده‌اند ، تبرئه مىكند و لعن بر آنها را جايز نمىداند ، ولى لعن بر شيعه و تابعان على بن ابى طالب را جايز مىداند و عقيده دارد كه اين طايفه هرگز رستگار نمىشوند . آن همه مظالم خلفاى بنى عباس را ناديده گرفته و بوجه من الوجوه متعرض مظالم آنها نشده است كه مبادا به جنبه‌هاى شريعت مآبى او لطمه وارد آيد . تعدّياتى كه خلفاى بنى عباس به مسلمين مىنموده‌اند و ساليان دراز مرتكب جنايات و اعمال شنيع بوده‌اند از نظر هيچكس پوشيده نيست ، ولى غزالى و امثال او به اين اعمال صحه گذاشته‌اند و خلفاى جور و جبار و مستبد را واجب الاطاعه دانسته‌اند . شاهد بر آنچه كه ذكر شد اين است كه آخوند ملا صدرا در هر مسأله علمى سعى وافر و تام دارد كه براى قول خود شريك ذكر نمايد ، مثل اين كه در مسألهء حركت در جوهر و حدوث زمانى عالم ، به قول معروفين و مشهورين از حكماى يونان تمسك نموده است . [ 1 ] و يا در مسأله وحدت حقيقت وجود ، مطالب زيادى را از عرفا ذكر نموده است [ 2 ] و مطالب نامنظم و غيربرهانى آنها را به صورت برهان درآورده است . مثلا در بحث حركت در جوهر ، اصل اين قول را از حكماى يونان مىداند [ 3 ] و به طور ناقص و مبهم تحول جوهرى در ماديات در كلمات عرفا هم ديده مىشود ، ولى اقامهء براهين و ذكر مقدمات و تزييف ادلهء منكران حركت در جوهر اختصاص