اسفار را براى ما بىمقدمه شروع نكرد ؛ با اين كه معتقد بود و بارها مىفرمود كه شرح منظومهء سبزوارى نسخهء خلاصه و فرزند كوچك اسفار است ، باز اعتقاد داشت كه براى آشنا شدن با اسلوب فكر و طرز انشاى مخصوص صدرالمتألهين لازم است كه قبل از اسفار يكى از مؤلفات مختصر او را بخوانند و به همين منظور ابتدا شرح هدايهء او را براى ما درس گفت و بعد از آن ، مباحثهء اسفار را شروع كرد . وى معتقد بود و مكرر مىفرمود كه اسفار را نبايد جزء متون و سطوح فلسفه شمرد و بلكه بايد آن را به منزلهء درس اجتهادى خارج محسوب داشت ، يعنى كسى اهليت خواندن اسفار را دارد كه همهء مبادى فلسفه را آموخته و با كلمات حكما و متكلمان و عرفاى اسلامى كاملا آشنا شده و از تحصيل متون و سطوح فلسفه و كلام و عرفان فراغت يافته باشد ؛ همانطورى كه در درس خارج فقه شرط است كه از تحصيل سطوح و متون فقه فارغ شده و به درجهء اجتهاد رسيده باشند . شرح فوق را براى آن گفتم كه طلاب به اهميت فلسفه ملا صدرا پى ببرند و براى خواندن تحصيل حكمت متعاليه به خواندن چند ورق شرح منظومه و فرا گرفتن يك مشت الفاظ مهول و عبارات مشعشع بسنده نكنند ؛ يكى از علل صعوبت فلسفهء ملا صدرا اين است كه قياسات عقلى برهانى با خطابات ذوقى عرفانى هردو در آن به كار رفته و نادر اتفاق مىافتد كه هردو قوهء برهانى و عرفانى در يك نفر جمع شده باشد . گروهى هستند كه با مسائل برهانى كه از انواع منطق و رياضى باشد ، آشنايى دارند و از قوهء درك مطالب ذوقى و خطابى و عرفانى بىبهره‌اند و برعكس

--> ( 1 ) . بعيد به نظر مىآيد كه مرحوم خان ، ميرزا عبد الجواد و ملا اسماعيل را درك كرده باشد ، چون ملا اسماعيل سنهء 1280 فوت كرده است . احتمال قوى مىدهم كه نظر آقاى همايى اين بوده است كه خان شاگرد مرحوم آقا محمد رضا بوده و آقا محمد رضا از تلاميذ ملا اسماعيل و ملا عبد الجواد محسوب مىشده است .