متعاليهء اسفار را [ العياذ بالله ] تالى كتاب رموز حمزه و اسكندرنامه شمرده و مطالعهء آن را جزو خواندن كتب تفريحى محسوب داشته‌اند ، صريح و واضح عرض مىكنم كه فلسفهء ملا صدرا دشوارترين و پرمؤونه‌ترين انواع فلسفهء اسلامى است ؛ زيرا همانطورى كه در پيش اشاره كرديم در فلسفهء ملا صدرا هر چهار مسلك مختلف حكمت مشّائى و اشراقى و تصوف و عرفان و فن كلام را [ 1 ] به هم آميخته ؛ يعنى مثلا براهين منطقى مشايى شيخ رئيس ابو على سينا و انوار اسپهبديه شيخ اشراق [ 2 ] و عرفانيات شيخ اكبر ( محيى الدين صاحب فصوص و فتوحات مكيّه متوفاى 638 ه . ق ) و مطالب كلامى اشعرى و معتزلى همه در خلال تحقيقات و نوشته‌هاى او هضم شده است . بر اين چهار مسلك علمى بايد فنون نقلى مخصوصا فن تفسير و حديث يعنى كتاب و سنت را علاوه كرد كه وى جاى جاى در ضمن تحقيقات فلسفى ،

--> ( 1 ) . شرح المنظومة ، بخش فلسفه ، ص 73 .