الشيخ عباس القمي

49

مقامات العلية في موجبات السعادة الأبدية ( خلاصه معراج السعادة وحلية المتقين ) ( فارسي )

باب اول‌در بيان سبب انحراف از طريق‌پسنديده و حصول اخلاق ذميمه و بيان‌قواى انسانى ؛ و در اين چند فصل است فصل اول : روح ] بدان كه روح در مملكت تن به منزلهء سلطان است و از براى او اعضا و جوارح [ و ] لشكر و خدم بسيار است كه هر يك را خدمتى مقرّر و شغلى معيّن است . و از ميان ايشان ، چهار قوّه‌ى است كه حكمران مملكت و سرداران لشكرند و ساير قوا زيردستان و فرمانبردارند . و اين چهار قوّه : يكى ، عقل است كه به منزلهء وزير است از براى روح . دوم ، شهوت است كه مانند عامل خَراج است و طمّاع و دروغ زن و هميشه مخالف با عقل است . سوم ، غضب است كه مانند شحنه‌ى « 1 » شهر ، تيز و بىباك و شرير است و پيوسته خواهد كه پادشاه فريب او خورده به آن چه گويد عمل كند و فرمان عقل را اطاعت ننمايد .

--> ( 1 ) . شحنه : داروغه .