منيّه ، يعنى مرگ ألا عامل لنفسه قبل يوم بؤسه ؛ آيا عمل‌كننده‌اى نيست كه پيش از رسيدن روز بدبختىاش براى خود كار نيكى انجام دهد ؟ ! امام عليه السّلام بنابر روايت قتيبى و ثقفى و حلبى عمل صالح را بيان فرموده ، چنان‌كه در اول چنين آمده است : فافزعوا إلى قوام دينكم ، و إتمام صلاتكم ، و أداء زكاتكم و النصيحة لإمامكم . . . ؛ پناه جوييد به آن‌چه مايهء آراستگى دين شماست ، و به نيكو به جا آوردن نماز ، و پرداختن زكات و خيرخواهى براى پيشوايتان . . . خداى تعالى مىفرمايد : وَ أَنْفِقُوا مِنْ ما رَزَقْناكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ فَيَقُولَ رَبِّ لَوْ لا أَخَّرْتَنِي إِلى أَجَلٍ قَرِيبٍ فَأَصَّدَّقَ وَ أَكُنْ مِنَ الصَّالِحِينَ * وَ لَنْ يُؤَخِّرَ اللَّهُ نَفْساً إِذا جاءَ أَجَلُها وَ اللَّهُ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ ؛ « 1 » و از آن‌چه روزى شما كرديم در راه خدا انفاق كنيد پيش از آن‌كه مرگ بر يكى از شما فرا رسد در آن حال ( به حسرت ) بگويد : پروردگارا ! اجل مرا اندكى تأخير انداز تا صدقه و احسان بسيار كنم و از نكوكاران شوم . و خدا هرگز اجل هيچ‌كس را از وقتش كه فرا رسد مؤخّر نيفكند و خدا به هرچه كنيد آگاه است . أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِي جَنْبِ اللَّهِ وَ إِنْ كُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِينَ * أَوْ تَقُولَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ هَدانِي لَكُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِينَ * أَوْ تَقُولَ حِينَ تَرَى الْعَذابَ لَوْ أَنَّ لِي كَرَّةً فَأَكُونَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ ؛ « 2 » آن‌گاه هرنفسى به خود آيد و فرياد وا حسرتا بر آرد و گويد : اى واى بر من ! كه جانب امر خدا را فروگذاشتم و در حقّ خود ظلم و تفريط كردم و وعده‌هاى خدا را مسخره و استهزا نمودم . يا آن‌كه از فرط پشيمانى گويد : افسوس اگر خدا مرا به لطف خاصّ هدايت فرمودى من نيز از اهل تقوا بودم . يا آن‌كه چون عذاب خدا را مشاهده كند گويد : اى فرياد ! كاش بار ديگر به دنيا بازمىگشتم تا ( به طاعت حق پرداخته و ) از نكوكاران مىشدم !

--> ( 1 ) . منافقون ( 63 ) آيهء 10 و 11 . ( 2 ) . زمر ( 39 ) آيات 56 - 58 .