آهسته صدايى نخواهى شنيد . قياما ؛ ايستاده . قيام مصدر قام و نيز جمع قائم آيد و مقصود از آن در اين‌جا دوم است . قد ألجمهم العرق ؛ عرق به دهانشان رسيده است . از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله روايت شده كه فرمود : چون روز قيامت شود آفتاب به قدرى پايين آيد و نزديك شود كه فاصله‌اش از اهل محشر به اندازه يك ميل يا دو ميل باشد . پس محشريان برحسب اعمال و كردارشان در عرق فروروند بعضى تا پاشنهء پا و بعضى همچون لگام تا دهن - و با دست اشاره به دهن نمود . « 1 » و رجفت بهم الأرض ؛ و زمين آنان را مىلرزاند . يَوْمَ تَرْجُفُ الْأَرْضُ وَ الْجِبالُ وَ كانَتِ الْجِبالُ كَثِيباً مَهِيلًا « 2 » ؛ آن روزى كه زمين و كوه‌ها به لرزه درآيد و تلّ ريگى شود و چون موج روان گردد . جاى پايى بايد فأحسنهم حالا من وجد لقدميه موضعا و لنفسه متّسعا ؛ بهترين و موفق‌ترين مردم در آن روز كسى است كه جاى پايى براى ايستادن ، و محل گسترده‌اى براى آسايش خود بيابد . . . . يَوْماً يَجْعَلُ الْوِلْدانَ شِيباً « 3 » ؛ روزى كه كودك از هول و سختى آن پير شود . يَوْمَ تَرْجُفُ الرَّاجِفَةُ * تَتْبَعُهَا الرَّادِفَةُ * قُلُوبٌ يَوْمَئِذٍ واجِفَةٌ * أَبْصارُها خاشِعَةٌ « 4 » ؛ روزى كه ( نفخهء صور الهى ) جهان را بلرزاند ( و نفخهء صور ديگر ) از پى درآيد در آن روز سخت دل‌ها هراسان شود ، ( مردم از ترس ) سر به زير افكنند .

--> ( 1 ) . سنن ترمذى ، ح 2345 . ( 2 ) . مزمّل ( 73 ) آيهء 14 . ( 3 ) . همان ، آيهء 17 . ( 4 ) . نازعات ( 79 ) آيات 6 - 9 .