اعضاى شورا ( براى تعيين جانشين پس از خود ) قرار داد به او رو كرد و گفت : اما تو اى زبير ! انسانى بدخو و متلوّن الحال هستى ، در حال رضا و خشنودى مؤمن و به هنگام غضب كافر ؛ يك روز انسان و روز ديگر شيطانى ، شايد اگر خلافت به تو رسد تمام روز خود را به مىگسارى و عياشى بگذرانى ، و اگر تو خليفه مسلمين باشى پس آن روز كه خوى شيطانى دارى چه‌كسى امام و رهبر مسلمانان خواهد بود ، و نيز آنگاه كه دچار خشم و غضب باشى ؟ ! « 1 » آرى ، و به جهت همين تلوّن و عدم ثبات او در دين خدا بود كه يك روز براى امير المؤمنين عليه السّلام شمشير زد ، و روز ديگر به روى او شمشير كشيد ، يك روز گفت : با غير او بيعت نكنم و روز ديگر هم نخستين كسى بود كه بيعت او را شكست . تفرقه و اختلاف ممنوع فإنّ جماعة فيما تكرهون من الحقّ خير من فرقة فيما تحبّون من الباطل ؛ زيرا اجتماع در راه حق اگر چه خوش‌آيند شما نباشد بهتر است از پراكندگى در راه باطل اگر چه خوش‌آيند شما باشد . قُلْ تَعالَوْا أَتْلُ ما حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ أَلَّا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئاً وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً وَ لا تَقْتُلُوا أَوْلادَكُمْ مِنْ إِمْلاقٍ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَ إِيَّاهُمْ وَ لا تَقْرَبُوا الْفَواحِشَ ما ظَهَرَ مِنْها وَ ما بَطَنَ وَ لا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ ذلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ . . . وَ أَنَّ هذا صِراطِي مُسْتَقِيماً فَاتَّبِعُوهُ وَ لا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيلِهِ ذلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ « 2 » ؛ ( اى پيغمبر ! بگو بياييد تا آن‌چه خدا بر شما حرام كرده همه را به‌راستى بيان كنم ، در مرتبهء اول اين‌كه شرك خدا به هيچ‌وجه نياوريد ، و ديگر اين‌كه دربارهء پدر و مادر احسان كنيد ، و ديگر اولاد خود را از بيم فقر نكشيد ، ما شما و آنها را روزى مىدهيم ، ديگر به كارهاى زشت آشكار و نهان نزديك نشويد و نفسى را كه حرام كرده جز به حق نكشيد شما را خدا بدان سفارش نموده ، باشد كه تعقل كنيد ( تا از روى عقل و

--> ( 1 ) . شرح ابن ابى الحديد ، ج 1 ، ص 185 . ( 2 ) . انعام ( 6 ) آيات 151 - 153 .