اهل سنت گويند : سوره‌ى مدّثر بود . آنان از زهرى نقل كرده‌اند كه در ابتداى وحى نزول يافت ، اما چندى فترت پديدار شد و آن‌گاه يا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ ( 1 ) فرود آمد . « 1 » يعقوبى : اولين چيزى كه در مكه از قرآن نازل شد « اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ » بود ، در پى آن اين سوره‌ها : « قلم » ، « فتح » ، « مزمل » ، « مدثر » و آن‌گاه « فاتحة الكتاب » . « 2 » اولين چيزى كه در مدينه نازل شد ، « مطففين » بود ، سپس « بقره » ، « انفال » و « آل‌عمران » . « 3 » استيعاب : اولين كس از قريش كه در مدينه براى پيامبر كتابت ( ص ) كرد ، عبدالله بن ابىسرح بود . وى پس از چندى ، مرتدّ شد و به مكه بازگشت و اين آيه در باره‌اش نازل شد : وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً أَوْ قالَ أُوحِيَ إِلَيَّ وَ لَمْ يُوحَ إِلَيْهِ شَيْءٌ « 4 » « و چه كسى ستمگر از آن كه بر پيامبر دروغ ببندد يا بگويد بر من وحى شده در حالى كه چيزى بر او وحى نشده است ؟ » « 5 » از واقدى به نقل از استادان او آورده‌اند : اولين كسى كه پس از حضور رسول خدا ( ص ) در مدينه براى آن حضرت كتابت كرد ، ابىّ بن كعب بود ، همو اولين كسى بود كه در پايان نوشته‌هايش چنين مىنگاشت : « و كتب فلان » . « 6 » امام صادق ( ع ) : اولين آياتى كه بر رسول خدا ( ص ) نازل شد ، اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ ( 1 ) بود و آخرينش سوره‌ى : إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ « 7 » .

--> ( 1 ) . تفسير القرآن العظيم 8 / 271 ( 2 ) . تاريخ اليعقوبى 2 / 33 ؛ با اين توضيح كه در مأخذ يادشده ، به جاى سوره‌ى « فتح » سوره‌ى » والضحى » آمده است . ( 3 ) . همان ص 43 ( 4 ) . انعام 93 ( 5 ) . الاستيعاب 1 / 69 ( 6 ) . الاصابة فى معرفة الصحابة 1 / 181 ( 7 ) . عيون اخبار الرضا ( ع ) 2 / 6 .