خواجه نصير الدين الطوسي

19

تنسوخ نامه ايلخانى ( فارسى )

باشد چون انواع نمكها و زاجات و نوره‌ها « 1 » ، و بعضى [ بيشتر ] چون انواع جواهر حجرى . و دليل « 2 » بر اين آنست كه هر چيزى را كه بسوزند ، و بعد از آن بشويند ، و حل كنند پس عقد كنند ، به قدر قوّت آن چيز ملوحتى در آن پيدا مىآيد . و اصحاب صناعت املاح مىكند « 2 » . ؟ و هر چيز كه آن را تكليس كنند بضرورت درو « 3 » [ ملوحتى پيدا شود . « 4 » و جملهء سنگها ] « در اصل « 5 » » گليست متحجّر شده ، و دليل محسوس بر اين آنست كه چون آتش بسيار بر گلى بيفروزند ، آن را سفال كند . و اگر بيشتر بيفروزند ، باشد كه سنگ « 6 » گردد . و در شهرهائى كه سنگ آسيا نباشد از آن طريق صناعت از گل پخته سنگهاى آسيا كنند « 7 » .

--> ( 1 ) - ع : و بوره‌ها ( 2 ) - ع : اصلاح - عرايس : و اصحاب صناعت اكسير بطريق صناعى املاح مىكنند ( 3 ) - م : در آن ( 4 ) - از اين موضع چند ورق از نسخه ب افتاده است ( 5 ) - و در م ، ن ، ج : « در اصل » نيست ( 6 ) - م ، ن ، ج : افروزند مانند سنگى ( 7 ) - ع : از گل پخته آسيا سازند .