خواجه نصير الدين الطوسي

238

تنسوخ نامه ايلخانى ( فارسى )

بسر نيش سوراخ مىكنند . تا از آن سوراخها روغن برون مىآيد . و در سالى اندكى حاصل ( مىشود ) . امتحان روغن بلسان . اگر روغن بلسان « 1 » در آب چكانند بازير آب شود ، و بآهستگى به آب بياميزد ، و آب را تيره گرداند . ( و اگر بر شير تازه چكانند هم در حال شير را بسته گرداند . ) و آب ازو جدا شود . و آن بحقيقت « 2 » صمغى است نه روغنى . و اگر پشمى در وى زنند و بسوزند ( به آتش ) ، و خاكستر او را به آب بسرشند ، اگر چون موم باهم گيرد ، روغن خالص باشد . و بهترين آن ( بود كه ) تازه بود كه كهنه تيره بود ، و قوّتش بنماند . خواصّ « 3 » ، روغن بلسان تمامت زهرها را سود « 4 » دارد . و ترياق فاروق بىآن نتوان ساخت . و بچّه‌اى كه دير از شكم برون آيد ، چون روغن بلسان زير او بسوزند زود برون آيد . و در صرع و رنجهاء باد زريح 69 ( كذا ) و جگر « 5 » و معده و درد پاى كه از سردى خيزد « 6 » سود دارد . ( و بر جمله خاصيّت ) و منفعت او در كتاب طبّ بسيار است ، و عزيز الوجود « است نزد حكماء « 7 » . »

--> ( 1 ) - ع : بلسان را ( 2 ) - ع : بتحقيق ( 3 ) - ع : در خواص ( 4 ) - ج : به تمام زهرها سود - ن : بتمامت زهرها سود ( 5 ) - م ، ج ، ن : و در صرع و در رنجهاء سردى و رنج جگر ( 6 ) - ع : باشد ( 7 ) - در ج ، ن ، م : نيست .