خواجه نصير الدين الطوسي
182
تنسوخ نامه ايلخانى ( فارسى )
و بوره را در حقنها به كار دارند تا ماده ( را ) سيلان دهد . و طبيعت او گرم و خشك است ، به آخر درجهء دوم . و جلادهنده است و غسال « 1 » پوست . روى را پاك « 2 » كند . اما معده ( را ) [ سخت ] زيان « 3 » كارست . اگر بوره را بر شكم اندايند ؛ بخاصّيّت كرمى ( را ) كه در امعا باشد بكشد . فصل در معرفت ( انواع ) شب « 4 » و خواصّ او « 5 » [ شب ] انواع است : يك نوع مانند زاج سفيد « 6 » است ، و صبّاغان آن را زاج بلور خوانند . و بهترين شب آنست كه لون او در غايت صفا باشد . و الوان را بكمال خويش رساند . و بعضى از آن را « 7 » از حدود يمن آرند ، و شب يمنى « 8 » خوانند . و آن مثل بلور صافى باشد . خاصّيّت « 9 » او آنست كه اگر كسى را گوشت بيخ « 10 » دندان « 11 » « ريش شود و خون مىرود ، شب را خرد بسايند « 12 » » در بن دندان مالند ، گوشت بن دندان
--> ( 1 ) - ع : و غسال است و جلا دهد و طبيعت و ( 2 ) - ب : باز ( 3 ) - ب : معده را زيان ( 4 ) - ع : و خاصيت او ( 5 ) - ب : افزوده : ( يعنى مزاج ) ( 6 ) - كلمهء ( سفيد ) تنها در - ع - است ( 7 ) - ع : و بعضى را ( 8 ) - ع : بشب يمنى - م ، ج ، ن : بشب يمانى ( 9 ) - م : و خاصيت ( 10 ) - ع : كه گوشت بيخ ( 11 ) - م : بن دندان ( 12 ) - ع : ريش شده را و خون از او منفجر گشته شب خرد سوده .