خواجه نصير الدين الطوسي
161
تنسوخ نامه ايلخانى ( فارسى )
اقصاء « 1 » خطا و طغماج است . و خاصّيّت آن « 2 » سنگ آنست كه بواسطهء آن ، باران و برف و تگرگ و باد بيايد . و جماعت ايغوران « 3 » و تركان بر آن واقفاند . و آن حرفت « 4 » ايشان است . و ايشان گويند كه اين سنگها بىعزايم خاصّيّت پيدا نكنند « 5 » . امّا دروغ گويند « 6 » و آن شخص [ را ] كه اين عمل تواند كرد ، و اين علم داند ، او را بتخويى « 7 » 53 خوانند . و از ايشان جماعتى در آن عمل چندان كمال و مهارت دارند ، كه در هر فصل كه خواهند از فصول سال ، از باران و برف [ و ابر ] و باد و تگرگ بواسطهء آن ( سنگ ) بفعل مىآورند « 8 » . بدرجهاى كه اگر خواهند مثلا كه در يك ديه در يك طرف باران و برف مىآيد ، و ( در ) ديگر طرف آفتاب و هوا خوش و صافى باشد . و شهرت اين نوع سنگ ( مشهور است و معروفتر از آنست كه ) بشرح « 9 » محتاج باشد . [ اما ] بعضى برآنند « 10 » كه هريك « 11 » را سنگى است على حده « 12 » مخصوص از باران و برف و تگرگ [ و باد ] . و آن جماعت در مصافها با خود
--> ( 1 ) - م ، ب : كه اقصا بلاد - ج ، ن : كه در اكثر بلاد ( 2 ) - ب : و خاصيت او ( 3 ) - ج ، ن ، ب : و ايغران ( 4 ) - ب : و ان حرفت راى ( 5 ) - ب : عزايم خاصيت نكند و اما - ع : بعزايم خاصيت پيدا كنند ( 6 ) - ع : و آن دروغ است ( 7 ) - ب : تب حرى - م ، ج ، ن : بت حربى و در عرايس : « بات حرلى » ( 8 ) - م ، ج ، ن : آرند ( 9 ) - ع : از آن يادتست كه بشرح - م : مشهورتر است كه به شرحى ( 10 ) - ع : مىگويند ( 11 ) - م ، ج ، ن : هريكى ( 12 ) - ب : كه علاحده