( و ) مزاج او سرد و تر است . سدّهء جگر را تفتيح « 1 » كند . مخمور « 2 » را بغايت نيكو است . و آن مجرّبست « 3 » . فصل در معرفت حجر يرقان 46 و خاصّيّت او « 4 » و آن سنگى است خرد كه در زمين سيستان « 5 » و زاول خيزد . و در غايت صلابت نيست ، سوهان قبول كند . و « 6 » منقّش است بزرد و سرخ « 7 » . و آبى كه از « 8 » حك او برون آيد ، سرخ باشد . و آورده‌اند كه سنگ يرقان سنگى است مدوّر سياه لون خرد كه در آشيان خطّاف باشد . و طريق حاصل كردن آن [ سنگ ] آنست كه بچّهء خطّاف را بزعفران زرد كنند . خطاف آن سنگ را بيارد ، به گمان آنكه شفاء بچّگان خواهد بود و بنزديك « 9 » ايشان بنهد . و حيوانات را از اين جنس الهام « 10 » هست ، چنان كه پلنگ ماده چون مشقّت زادن اوّل « بار » « 11 » بكشد نروك « 12 » طلب كند ، و بخورد . بعد از آن حمل قبول نكند [ و ] مشقّت حمل « و وضع حمل » « 13 » ازو برخيزد . و امثال « 14 » اين بسيار است . و خاصّيّت او آنست كه چون آن را بسايند ، و به صاحب علّت

--> ( 1 ) - ب : تفسيح ( 2 ) - م ، ب : مخموران ( 3 ) - م : و مجربست ( 4 ) - ب : و خواص او ( 5 ) - ج ، ن : سيوستان ( 6 ) - ع افزوده : ( برنگ ) و در ج ، ن ، م : نيست ( 7 ) - ب : بر سرخ - م ، ن : بسرخ ( 8 ) - ( از ) در م : نيست ( 9 ) - ع : بنزديك ( 10 ) - م : الهامات ( 11 ) - در ج ، ن ، ب : نيست ( 12 ) - م ، ب : تروك - ج ، ن : نروك - ع : نركى ( 13 ) - ب : مشقت قبول حمل - ( و وضع حمل ) در نسخ م ، ج ، ن : نيست ( 14 ) - ب : و مثل