اندرون آن مثل دانهء انار كه در « 1 » شحم رسته باشد . [ و در ميان آن « 2 » يك پارهء بزرگ‌تر بود . و همچنين خردتر مىشود « 3 » ، تا بنهايت آن ، چون بكناره رسد نيك ريزه شده باشد ] . و هرچه بزرگتر بود رنگين‌تر باشد . و به ترتيب بىرنگ مىشود . و در آخر چنان خرد باشد « 4 » كه هيچ‌چيز از وى « 5 » نتوان ساخت ، مگر جهت مفرّح « 6 » سحق كنند . و در اين روزگار شنيدم كه پاره‌اى لعل بزرگ نام بسيار پادشاهان بزرگ بر آنجا نوشته از خزانهء « 7 » اتابكان « 8 » آذربيجان بسلطان جلال الدين خوارزمشاه رسيده بود ، و در خزانهء او بيافتند « 9 » . و بدرگاه پادشاه جهان « 10 » قاآن بردند « 11 » . قاآن را خوش « 12 » آمد ، كه مثل آن نديده بود . و نوعى ديگر هست از لعل و آن را تمرى « 13 » خوانند . و نوعى ديگر عنّابى ، [ و نوعى « 14 » ديگر ] بقمى ، و [ نوعى ديگر ] ادريسى هست « 15 » و بدترين اكهب باشد . [ سخن ] در خاصيّت لعل مزاج لعل گرم و خشكست . در مفرّحات تركيب كنند . و در

--> ( 1 ) - م : انارى در - ج ، ن : انار در ( 2 ) - كلمهء « آن » فقط در ع : است ( 3 ) - ن ، ج ، م : برتر خردتر مىشوند ( 4 ) - ب : و آن‌چنان خورد مىباشد - ج ، ن : و آن‌چنان خرد باشند ( 5 ) - ع : از آن ( 6 ) - ع : در مفرح ( 7 ) - ب : از خانهء ( 8 ) - م : پادشاهان ( 9 ) - ب : در خزانهء او نيافتند - ج ، ن ، م : در خزانه بيافتند ( 10 ) - ع : عادل ( 11 ) - م : آوردند ( 12 ) - ب : بسيار خوش ( 13 ) - ب : هست كه آن را نمرى ( 14 ) - كلمهء ( نوعى ) فقط در ع : است ( 15 ) - كلمهء ( هست ) در نسخ ن ، ج ، م ، ب : نيست .