توضيح آن‌ها مىپردازيم : الف - آن‌چه متعلق به هيأت لفظ است . و آن عبارت است از گرانى ، سبكى ، بلندى ، پستى ، تيزى و نرمى آواز كه مقتضى انفعالات است ، زيرا مثلا ، براى بيان خشم آوازى خاص بوده و براى بيان خوف نيز آوازى خاص است . همچنين هرحالى مقتضى كاربرد نوعى از هيأت لفظ است . مثلا بلندى و گرانى سخن مقتضى فخامت آن بوده و پستى و تيزى مقتضى ضعف آن است . فايدهء استعمال هيأت لفظ دو امر است : 1 - شنوندگان مىتوانند متكلم را در حالىكه او مىخواهد - قوت يا ضعف و . . . - تصور كنند . 2 - انفعالى كه متكلم مىخواهد در مستمع پديد آيد ، حادث مىشود ، مانند غضب ، حلم ، قساوت ، رقت و . . . يكى ديگر از امورى كه متعلق به نغمه و آواز سخن است ، مدهايى است كه در اثناى لفظ براى نشان دادن خبرى يا استفهامى بودن كلام به كار مىرود ، يا آن‌كه سخن‌ور سخن خود را قطع مىكند ، يا اندكى درنگ مىنمايد تا شنونده سخن او را درك نمايد . گاه نيز اين هيأت‌ها ، نشان‌گر حيرت يا خشم گوينده يا تهديد مخاطب و تضرع به او است . و گاه نيز براى موازنه و معادله ميان مصرع‌ها و قراين ، چنين هيأت‌هايى به كار مىرود تا نشان‌گر اين باشد ، كه اين سخن شرط بوده ، اين سخن چرا با اين موضوع يا با آن محمول است . و هدف تمام اين‌ها ، تثبيت و تقرير مقصود در نفس مستمع بر وجهى كه مطلوب است ، مىباشد . و اين امور به مثابهء حيله‌هاى سخن است . ازاين‌رو در علوم ، به امثال اين امور ، التفات و توجهى نمىشود ، بلكه اگر استاد ، هنگام تدريس ، سخن خود را بخواهد زينت دهد ، اين عمل ، باعث آن مىشود كه متعلم از درك و لحاظ معانى موردنظر بازماند . اما در صناعت‌هاى جزئى ، كاربرد اين امور فوايد بسيارى دارد . زيرا زيبايى و زشتى يا وقار و تعجيلى كه سخن‌ور در لفظ خود به كار برد ، بر معنى سرايت مىكند و در خاطر شنونده نيز معانى با همان هيأت‌ها همراه خواهد بود . ب - امورى كه متعلق به هيأت گوينده بوده تا سخنش با آن هيأت مقبول باشد . بعضى