خواجه نصير الدين الطوسي ( كوشش مصطفى بروجردى )

620

بازنگارى اساس الاقتباس ( فارسى )

تعجب از حلم او انجام مىشود ، نيز از همين قبيل است . ى - ممكن است به سبب خوش آمدن جمهور ، جورى انجام شود ، مانند آن‌چه با بدكاران مىشود . كسانى كه خوش‌باور هستند ، به خاطر كمى احتياط همواره در معرض ستم قرار دارند . 3 - امورى كه به ستم مربوط است مانند : الف - ستمى كه مىتوان آن را پنهان داشت ، مانند آن‌كه در غوغا و ازدحام بوده ، يا كسى حضور ندارد تا آن را مشاهده كند ، يا ب - ستمى كه غرامت آن از غنيمتش كم‌تر است . ج - ستمى كه غنيمتش به زودى به دست آمده اما غرامتش اخروى است . د - ستمى كه به جهت كوچكىاش ، از سوء عاقبت در امان است . ه - ستم در موضعى كه حاكمى نيست . و - ستمى كه مىتوان آن را به شوخى منتسب نمود . ز - ستمى كه از راه فريفتن اوهام ديگران باشد ، مثلا چنان آشكارا انجام شود كه مردم بگويند اين امر ستم نيست ، زيرا اگر ستم بود ، آشكارا انجام نمىشد . بايد توجه داشت ، كه هيچ‌گاه نمىتوان از ستم نادر و كم ، خود را نگاه داشت ، مانند ستمى كه از دوستان واقع مىشود . آن‌چه تاكنون گفته شد مربوط به شكايات بود . و امّا اكنون پيرامون اعتذار و استغفار سخن مىگوييم : تظلم ، يعنى ظلامه و داد خود را از حاكم خواستن . و ظلامه ، حال مظلوم است . در مقابل تظلم از ظالم ، تنصل قرار دارد و آن عبارت است از دفع سخن متظلم . تنصل يا به انكار است و يا به اقرار . الف - انكار : در تنصل انكارى يا اصل وجود ظلم مورد انكار قرار مىگيرد و يا كيفيت آن به‌گونه‌اى كه ظلم باشد ، انكار مىشود . زيرا گونه‌هاى مختلف شرور ، صرفا به‌گونه‌اى خاص ، شر بوده و گرنه به نفس خود ، شر نيستند . تحديد وجوه يا براساس شريعت غيرمكتوب ( قوانين عرفى ) بوده و يا براساس