ما به الاشتراك و الحاق بعضى از قضايا به بعضى ديگر در شهرت يا در حكمى ديگر به مناسبت بعد از تعليل حكم مىتوان به امر مشترك ( مانند تمثيل ) دست يافت . در اين مقام ، جدلى بايد از طرف مقابل خود مطالبهء فرق كند تا آن‌كه اگر عاجز شود ، حكمش را مسلّم بدارد . اين مقابله ، در جدل ، عدل است . اگرچه ( برحسب تحقيق ) عجز از ايراد فرق و يا حتى عدم فرق ، مقتضى الحاق چيزى به شبيه آن نيست . در اين‌جا بحث پيرامون ادوات جدل به پايان مىرسد و منفعت كلى آن در تمرين و ارتياض به اين ادوات حصول ملكه جدلى است زيرا جدلى بدون حصول ملكه نمىتواند از جدل نفعى ببرد .