خواجه نصير الدين الطوسي ( كوشش مصطفى بروجردى )
341
بازنگارى اساس الاقتباس ( فارسى )
نتيجه ، بر هيأت شكل چهارم خواهند شد . اما اگر صغرى معكوس و نتيجه مستوى باشد ، به شرطى كه صغرى مقدم شده يا به شرط تقديم نتيجه ، بر هيأت شكل اوّل خواهند بود . در اين اقتران ، تقديم صغرى بر نتيجه در شكل اوّل ، باعث انتاج عين كبرى است و در شكل دوم منتج عكس كبرى است . و نيز تقديم نتيجه بر صغرى در شكل دوم باعث انتاج عين كبرى و در شكل اوّل باعث انتاج عكس آن است . در شكل سوم و چهارم نيز با تقديم يا تأخير مقدمات همين اقتران است . در صورتى كه صغرى مستوى و نتيجه معكوس باشد ، بر هيأت شكل دوم است و در صورتى كه صغرى معكوس و نتيجه مستوى باشد ، بر هيأت شكل سوم خواهد بود . اگر هردو ( صغرى و نتيجه ) مستوى باشند ، به شرطى كه صغرى مقدم گردد يا هردو معكوس باشند ، به شرطى كه نتيجه مقدم گردد ، بر هيأت شكل اوّل هستند . اگر هردو مستوى باشند ، به شرط تقدم نتيجه يا هردو معكوس ، به شرط تقدم صغرى ، بر هيأت شكل چهارم خواهند بود . در شكل سوم تقديم صغرى در اين اقتران منتج عين كبرى و در شكل چهارم منتج عكس آن است . تقديم نتيجه در شكل سوم منتج عكس كبرى و در شكل چهارم منتج عين آن است . آنچه تاكنون گفته شد ، در مورد اقتران صغرى و نتيجه بود . اما اقتران كبرى و نتيجه در شكل اوّل و سوم ، در صورتى كه مستوى هريك مقدم يا مؤخر شود ، بر هيأت شكل دوم بوده ، در صورتى كه عكس هريك مقدم يا مؤخر شود ، بر هيأت شكل سوم خواهد بود . اگر كبرى مستوى و نتيجه معكوس باشد ، به شرط تقديم نتيجه ، بر هيأت شكل اوّل است . و اگر كبرى معكوس و نتيجه مستوى باشد ، به شرط تقديم كبرى يا به شرط تقديم نتيجه ، بر هيأت شكل چهارم است . تقديم كبرى در شكل اوّل ، در اين اقتران ، باعث انتاج عكس صغرى و در شكل سوم باعث انتاج عين صغرى است . تقديم نتيجه در شكل اوّل باعث انتاج عين صغرى و در شكل سوم باعث انتاج عكس آن است . همين اقتران در شكل دوم ، با تقديم يا تأخير كبرى ، در صورتى كه كبرى مستوى و نتيجه معكوس باشد ، بر هيأت شكل سوم است و در صورتى كه كبرى معكوس و نتيجه مستوى باشد ، بر هيأت شكل دوم خواهد شد . اگر هردو معكوس باشند ، به شرط تقديم كبرى يا هردو مستوى ، به شرط تقديم نتيجه بر هيأت شكل اوّل بوده ، اگر هردو مستوى