ذهنى صورت مىگيرد و مجهول را براى انسان معلوم مىكند نيز هنگامى كه ملكه گردد ، صناعت منطق نام مىگيرد . نجار ماهر و استاد كسى است كه بداند از هر چوبى چه وسيله‌اى مىتوان ساخت . كدام چوب براى ساختن تخت شايسته است و كدام چوب صلاحيت براى اين وسيله را ندارد . چگونه مىتوان تختى كامل و نيكو ساخت و چه چيزى سبب ناقص شدن تخت مىشود . يا چه عملى تصرفى باعث مىشود كه تخت اصلا ساخته نشود . منطقى استاد نيز كسى است كه بداند از هر سنخ معنايى كه در خاطر مردم نقش مىبندد به چه نتيجه و مطلوبى مىتوان دست يافت و نيز از انواع تصرفاتى كه باعث تحصيل علم تصورى و علم تصديقى مىشوند ، آگاه بوده و تصرفات ناقص يا تصرفات غيرموصل را از همديگر تمييز مىدهد . همان‌گونه كه همهء مردم نمىتوانند صناعت نجارى را بياموزند ، همه نيز نمىتوانند صناعت منطق را فراگيرند و چنان‌كه به‌ندرت اتفاق مىافتد شخصى كه از نجارى سررشته ندارد ، تختى نيكو بسازد ، نيز به‌ندرت ممكن است كسى كه دانش منطق را فرانگرفته علمى اكتسابى به صورتى كامل به دست آورد . بلكه به همان صورت كه همهء مردمى كه نجارى را نياموخته‌اند ، مىتوانند چوبى بتراشند ، اما اطمينان ندارند كه چوب با اين تراشيدن براى - مثلا - تخت شدن آماده شده يا از بين مىرود ، بيش‌تر مردمى كه فن منطق را نياموخته‌اند مىتوانند در معانى ذهنى تصرف كنند اما مطمئن نيستند كه اين تصرفات باعث رسيدن به علم مىشود يا اين‌كه به جاى رسيدن به علم بر حيرت‌شان افزوده مىشود يا در گمراهى مىافتند . همان‌گونه كه بسيارى از انسان‌ها كارهايى انجام مىدهند ، اما نمىدانند كه چه مىكنند يا چه بايد بكنند ، بسيارى از افرادى كه در طلب دانش و علم روان‌اند ، ممكن است از صناعت منطق آگاه نباشند . از بيانات گذشته معلوم شد كه دانش منطق عبارت است از : 1 - آگاهى و شناخت معانىاى كه به وسيلهء آن‌ها بتوان به انواع علوم اكتسابى دست يافت . 2 - آگاهى از اين نكته كه از هر سنخ معنى به چه علمى مىتوان رسيد .