خواجه نصير الدين الطوسي

150

روضة التسليم يا تصورات ( فارسى )

تصوّر بيست و هفتم در كار بت‌پرستان و كسر مقالات ايشان اگر مردم عالم چنين تصوّر دارند كه ايشان بدست خود بتى ميسازند و در پيش او سجده ميكنند و او را بمعبود ميدارند و اهل حقّ گفته‌اند كه ايشان بت را به خالق و معبود خود نمىدارند بل بمتوسّط ميدارند ميان خود و خالق و معبود خود هؤُلاءِ شُفَعاؤُنا عِنْدَ اللَّهِ ، ما نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونا إِلَى اللَّهِ زُلْفى ، يعنى ايشان شفيعان مااند بنزديك خداى و ما نپرستيم ايشان را الّا بسوى تقرّب خداى ، و اگر در آن هم بر خطاى عظيم‌اند بلكه بر كفر صريح از روى وهم و ظنّ و خيال و بر آن سخنها ميگويند . و ايشان سه صنف‌اند ، صنف اوّل مقرّاند به آنكه عالم را خالق و صانعى هست مبدع مبدعات و مخترع مخترعات و آفريننده و روزىدهنده و خالقى كه عقول و اوهام خلق بكنه صفات عزّت و وحدانيّت او نرسد و بتقرّب به دو راه نباشد الّا به متوسّطان ، امّا گويند روحانيّات سماوى بتوسّط اوّلىتراند نه اشخاص بشرى ، و صنف اوّل بروحانيّات مجرّدها ايستند و صنف دويم بر كواكب كه هياكل روحانيّات‌اند آيند ، و صنف سيوم از روحانيّت بكواكب آيد و از كواكب به بتان كه ايشان را بدست خود ساخته‌اند بر اين تفصيل ، آنها كه بروحانيّات مجرّدها ايستند گويند حيات و حركت كلّ اجسام متحرّك من لدن الفلك المحيط إلى منتهى مركز الأرض از روحانيّات و تصرّف در جوامع اجزاى عالم ايشان ميكنند ، و ايشان را از موادّ هيولانى مجرّد مىدانند ، و از قوا و آلات جسدانى منزّه و نه بتغيّرات زمانى متغيّر ميشوند و نه بتبدّلات مكانى متبدّل ، و هميشه به تسبيح و تقديس او تعالى مشغول‌اند و يك طرفة العين از آن غافل نمىشوند و كار ايشان من الأزل الى الأبد