نشانه‌هاى اين گونه ذاتى : الف : جدا نمودن و رفع اين ذاتى از موضوع خود ، در وجود خارجى يا در ذهن محال است . ب : اتصاف اين گونه از ذاتى به موضوع خود نيازى به علّت ندارد ، همچو حيوانيت انسان . ج : تصور ذات موضوع بدون اين گونه از ذاتى محال باشد . بنابراين امورى همچون راه رفتن و خنديدن - عرض عام و خاص - چون فاقد نشانه‌هاى فوقند ذاتى محسوب نمىگردند . 2 - ذاتى باب برهان « 1 » : به امورى اطلاق مىگردد كه خارج از ذات موضوع بوده ، و تصوّر خود موضوع در انتزاع آنها كافى باشد ، و واسطه‌اى جز ذات موضوع در اعتبار آنها موجود نباشد . بنابر تعريف فوق ذاتى باب برهان اعمّ از ذاتى باب ايساغوجى بوده و از همين رو عرض باب ايساغوجى ، ذاتى باب برهان محسوب مىگردد ، زيرا عرض عامّ و خاصّ در عروض به موضوع نيازمند امرى غير خود ذات موضوع نيستند . پس ذاتى به معنى فوق بسان ذاتى ايساغوجى ، در اتصافش به ذات نيازمند چيزى غير خود ذات نبوده و در ذهن و خارج انفكاك از ذات موضوع نمىيابد ، و با اين فرق كه اتصاف آن پس از اعتبار ذات موضوع مىباشد ، از ذاتى ايساغوجى نيز امتياز مىيابد . 3 - عرض ذاتى در مقابل عرض غريب : توضيح اين قسم در گرو شناخت اقسام واسطه در عروض محمول مىباشد .

--> ( 1 ) . ر . ك : جوهر النضيد / 708 : « فلكل ما يقع فى حدّ الموضوع أو يقع الموضوع فى حدّه فهو ذاتى له »