قال : و لتحقّق الامكان [ الخاصّ ] « 1 » . اين وجه ثالثيست كه دلالت دارد بر زيادتى وجود . تقريرش اين است / * ب / 5 / كه ممكن الوجود متحقّق است بالضّرورة به جهت ثبوت مركّبات كه نمىتوانند واجب بود بنابر تركّب و احتياج به اجزا ، و امكان متحقّق مىشود بر تقدير زياد بودن وجود ، از براى آن كه وجود اگر نفس ماهيّت يا جزء ماهيّت باشد ، پس وجود و عدم نسبت به آن مساوى نخواهد بود . و علّامه - رحمه اللّه - فرموده كه : اگر جزء يا نفس ماهيّت باشد وجود ، پس در تعقل ماهيّت منفكّ شدنش از وجود جايز نيست ، و الّا اجتماع نقيضين لازم مىآيد ؛ و اين محال است ، و انتفاء جواز عدم مستلزم وجوب است ، پس منتفى مىشود امكان از جهت امتناع اجتماع امكان و وجوب ذاتى . قال : و فائدة الحمل « 2 » . اين وجه رابعيست كه دلالت بر مغايرت ميان وجود و ماهيت مىكند . و تقريرش اين است كه ما حمل مىكنيم وجود را بر ماهيّت ، پس مىگوئيم ماهيتيست موجوده ، پس فهميده مىشود از اين فايدهء معقوله كه پيش از اين حمل نبود حاصل براى ما ، و اين فايده بر تقدير مغايرت حاصل است . و اگر وجود نفس ماهيّت باشد پس قول ماهيت موجوده به منزله ماهيت ماهيت يا موجودهء موجوده خواهد بود ، و

--> ( 1 ) . كشف المراد / 26 ( 2 ) . كشف المراد / 26