بود . منظور از علم ، حضور المعلوم عند العالم است و خدا عالم است ؛ يعنى ذات ، صفات و افعال او تماما در محضر اويند و در پيشگاه آن ذات مقدس حضور دارند و هيچ‌گاه از علم و حضور حق غايب نمىگردند . همان‌گونه كه در باب قدرت بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ ، * در باب علم هم وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَيْبِ لا يَعْلَمُها إِلَّا هُوَ وَ يَعْلَمُ ما فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ وَ ما تَسْقُطُ مِنْ وَرَقَةٍ إِلَّا يَعْلَمُها وَ لا حَبَّةٍ فِي ظُلُماتِ الْأَرْضِ وَ لا رَطْبٍ وَ لا يابِسٍ إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ . از سوى دانشمندان خداشناس براهين متعددى براى اثبات علم خداوند اقامه شده كه در جاى خود مذكور است . مشهورترين ادلهء متكلمين دو دليل است كه در كتاب يكى از آن دو ذكر شده و ما هر دو را خواهيم آورد . همچنين مشهورترين براهين فلاسفه دو برهان است كه هر دو در كتاب آمده است : دليل اول متكلمين : خداوند فاعل مختار است ( صغرى ) و هر فاعل مختارى عالم است ( كبرى ) پس خدا عالم است . اثبات صغرى : پيش از اين در بحث قدرت خدا تقصيلا اين مطلب اثبات شد كه خدا فاعل مختار است . اثبات كبرى : افعالى كه فاعل مختار انجام مىدهد از اراده و قصد او سرچشمه مىگيرد و محال است كه فاعل مختارى فعلى را اراده كند و قصد كند ولى عالم به آن نباشد چون اراده فرع بر تصور و تصديق است چنان‌كه به زودى خواهد آمد . پس نتيجه مىگيريم كه اللّه تعالى عالم است . دليل دوم متكلمين : مقدمه : افعال حكيمانه و يا محكم و متقن عبارت است از افعالى كه روى نقشه‌هاى دقيق و حساب شده طراحى شود و براساس و پايه‌هاى محكمى استوار باشد و مشتمل بر فوايد و خواص بىشمار و به عبارت ديگر هدف‌دار باشد . مثلا خانه‌اى كه انسان‌هاى بزرگ و عاقل مىسازند براساس حكمت است و آن را طورى بنا مىكنند كه از حوادث عالم طبيعت نظير باد ، باران ، سيل و امثال آن محفوظ باشد و به هنگام طوفان و يا بوران آسيبى بدان نرسد ؛ اما منزلى كه كودكان در مقام بازى مىسازند كه از چوب و يا كاغذ و يا گل فراهم شده كارى عبث و غير حكيمانه است و به بيت عنكبوت مىماند كه با اندك باد يا بارانى ويران مىگردد و