هزار اسم از اسماء الهى را عنوان مىكند كه تمام آنها حاكى از يك ذات واجب الوجود جامع جميع كمالات است ، منتهى از قديم الايام ميان متكلمين هشت صفت از صفات ثبوتيه مورد بحث و گفتگو بوده كه در اين شعر جمع شده‌اند : قادر و عالم و حىّ است و مريد و مدرك * هم قديم و ازلى دان متكلّم صادق پس فعلا صفات مورد بحث ما عبارت است از : 1 . قدرت ، 2 . علم ، 3 . حيات ، 4 . اراده ، 5 . ادراك ، 6 . متكلم ، 7 . صادق ، 8 . قديم و ازلى ، كه در مورد اينها به تفصيل بحث مىكنيم . 1 . قدرت خداوند اولين صفت از صفات كماليه خداوند ، صفت قدرت است . در رابطه با اين كمال دو مقام از بحث وجود دارد : 1 . اثبات اصل و قدرت براى واجب الوجود لذاته ؛ 2 . اثبات عموميت و نامتناهى بودن قدرت خداوند . بحث اول : ما معتقديم كه خداوند متعال فاعل مختار است ( يعنى همان قادر بودن ) نه اين كه فاعل موجب باشد . پيش از اثبات اين مدعا دو مقدمه مىآوريم : مقدمه اول : در كتب حكمت براى فاعل هشت قسم ذكر شده كه عبارت‌اند از : 1 . فاعل بالطبع ، 2 . فاعل بالجبر ، 3 . فاعل بالرضا ، 4 . فاعل بالعناية ، 5 . فاعل بالتجلى ، 6 . فاعل بالقصد ، 7 . فاعل بالتسخير ، 8 . فاعل بالقسر . فلاسفه خداوند را فاعل بالتجلى ، عرفا ذات حق را فاعل بالرضا و متكلمين صانع را فاعل بالقصد مىپندارند . مقدمه دوم : فاعل مختار يا قادر عبارت است از كسى كه به قول حكما : « ان شاء فعل و ان لم يشاء لم يفعل » و يا به قول متكلمين : « يصح منه الفعل و الترك » است ؛ مثلا ما انسان‌ها نسبت به روزه ماه مبارك فاعل مختاريم و فعل و ترك آن هر دو براى ما مقدور است . اگر بخواهيم انجامش داده و اگر نخواستيم انجام نمىدهيم . بر همين اساس جمع كثيرى از افراد بشر با اراده و اختيار خود روزه مىگيرند و جمع بيشترى هم با اراده و اختيار روزه را ترك مىكنند .