فرض كنيم ، بالاتر از آن عددى قابل تصور و تحقق است ولو جلوى اين عدد تا كرهء ماه صفر بچينيم يا عدد بگذاريم . . . اين سه نوع تسلسل مورد بحث نيست . 4 . تسلسل مورد بحث ما كه باطل است ، عبارت است از تسلسل در امورى كه داراى سه ويژگى باشند : اول . در خارج حقيقتا موجود باشند نه اين كه اعتبار و فرض ذهن باشند بر خلاف قسم اول و دوم . دوم . اين امور موجود نامتناهى مجتمع در وجود باشند بر خلاف قسم سوم . سوم . ميان اين امور موجود ترتب علىّ و معلولى باشد ، بر خلاف نفوس برزخى كه همه در آن عالم موجودند و تزاحمى هم ندارند ، اما ترتبى بينشان نيست بلكه در عرض هم‌اند . ابطال تسلسل : ما معتقديم كه سلسله علت‌ها و معلول‌ها حتما بايد منتهى شوند به علتى كه او هرگز معلول چيزى نباشد و علت نخستين و علت العلل باشد و محال است كه اين سلسلهء ممكنات تا بىنهايت امتداد داشته و به واجب الوجود بالذاتى متكى نباشد . براى اثبات محاليت تسلسل از سوى فلاسفه الهى براهين متعددى اقامه شده از قبيل : 1 . برهان تطبيق ، 2 . برهان وسط و طرف ابن سينا ، 3 . برهان حيثيات شيخ اشراق ، 4 . برهان ترتب ، 5 . برهان تصانيف ، 6 . برهان اسد و اخصر فارابى ، 7 . برهانى كه فاضل مقداد در شرح باب حادى عشر آورده و ما به بيان همان برهان بسنده مىكنيم : سلسله ممكنات به هر اندازه كه بر تعدادشان افزوده شوند ، حتى اگر نامتناهى باشند ، باز همهء آنها در امكان ذاتى شريك‌اند ؛ يعنى بدون علت و مؤثر خارجى يافت نمىشوند ، پس اگر بپذيريم كه ممكن الوجودى در خارج وجود دارد بايد بپذيريم كه مؤثرى و به وجود آورنده‌اى براى آن نيز هست . حال آن مؤثر از سه حال بيرون نيست : 1 . خود همين سلسله ممكنات آفرينندهء خودشان هستند . 2 . يا جزئى از اين سلسله ، مثلا حلقهء صدم در آفرينش كل اين ممكنات مؤثر است . 3 . و يا حقيقتى بيرون از دايرهء امكان و ممكنات سرسلسلهء اين ممكنات است .