معرفتى مردم را به يك‌سو مىخوانند و آن آفريدگار يكتاست و هم در جنبهء عملى و رفتارى فردى ، بشر را به وحدت و پرستش يك حقيقت دعوت مىكنند و هم در جنبهء توحيد عملى اجتماعى بايد يك قانون در جامعه حاكم باشد و آن قانون اللّه است . مطلب چهارم : ضرورت شناخت اصول دين از ديدگاه علماى اسلام ، مهم‌ترين مسئله و باارزش‌ترين بحث ، مبحث خداشناسى است . در روايات از على عليه السّلام آمده است : معرفة اللّه سبحانه أعلى المعارف . در حديث ديگر از امام صادق عليه السّلام چنين نقل شده است : أفضل العبادة العلم باللّه و التّواضع له . « 1 » از ديدگاه بسيارى از دانشمندان اسلامى نيز اولين واجب از واجبات اسلام معرفت اللّه است و اولين قدم در وادى دين و دين‌دارى خداشناسى ، معادشناسى و پيامبرشناسى است . در اولين خطبهء نهج البلاغه مىخوانيم : « أوّل الدّين معرفته » ، چنان‌كه : « اول العلم معرفة الجبار » . نيز از ديدگاه همهء متفكران اسلامى ، بلكه همهء امت اسلام و بلكه همهء عقلاى عالم شناخت مبدأ و معاد لازم و ضرورى است و ما بر اين امر براهين متعدد عقلى و نقلى داريم كه از ميان همهء آنها به دو دليل بسنده مىكنيم كه از قديم الايام اين دو دليل در كتب كلاميه ذكر شده است . قبل از بيان ادله ، سخنى از مرحوم شيخ جعفر شوشترى نقل مىكنيم ، ايشان مىگويند : بدان‌كه تكليف به معرفت عقايد اهمّ تكاليف است ؛ يعنى در احكام خدا از او مهم‌تر نيست ، چون‌كه ندانستن باعث مخلّد بودن در عذاب است و اول تكاليف است ؛ يعنى پيش از همهء واجبات بايد تحصيل آن كرد ، حتى اين‌كه تا آن را درست نكرده اگر نماز كرد باطل است . و اشكل تكاليف است از اين جهت كه گاهى با تقصير در آن احكام نجاست بر شخص مترتب مىشود هرگاه خلاف واقع را معتقد باشد . مثل بسيارى از مردان و

--> ( 1 ) . مستدرك الوسائل ، ج 11 ، ص 300 .