ج . چون اين علم صاحبش را در بحث و استدلال قوى مىكند ، لذا علم كلام ناميده شده و به عقيدهء بنده وجه خير از وجوه قبل به ذهن نزديك‌تر است . مطلب سوم : هدف از خلقت يكى از پيچيده‌ترين مسائلى كه توجه همهء دانشمندان دنيا ، بلكه همهء افراد بشر را به سوى خود جلب كرده و در حقيقت گمشدهء اصلى انسان‌هاست و همهء مكتب‌هاى جهان اعم از ماترياليست‌ها و متافيزيسين‌ها دربارهء آن به گفتگو نشسته‌اند مسأله هدف از آفرينش است . اصولا هستى يعنى مجموعه آسمان‌ها و زمين و موجودات ، به كدام منظور آفريده شده‌اند ؟ از همه مهم‌تر ، انسان به چه منظور خلق شده ؟ آيا آفرينش هدفى تعالى را تعقيب مىكند يا همانند سنگ آسياب سرگردان به دور خويش مىچرخد ؟ آيا انسان از خاك برخاسته و دوباره به خاك برمىگردد و نابود مىگردد يا اين‌كه به سوى بىنهايت گام برمىدارد ؟ در روايات ما به اين مطلب زياد توجه شده كه : « رحم اللّه امرء علم من أين ؟ و فى أين ؟ و إلى أين ؟ » . مولوى هم با الهام از همين بيانات است كه مىگويد : روزها فكر من اين است و همه شب سخنم * كه چرا غافل از احوال دل خويشتنم ز كجا آمده‌ام ؟ آمدنم بهر چه بود * به كجا مىروم آخر ننمايى وطنم ؟ كاملا پيداست كه اين رشته سرى دراز دارد و در يك يا چند بحث نمىگنجد ، ولى از آنجا كه مقدمه‌اى براى بحث ماست و در مقدمات بنابر اختصار است و از باب اين‌كه در حكمت الهى هم قدرى بحث خواهد شد ، به اختصار اين بحث را عنوان مىكنيم . كلا اين بحث دو مرحله دارد : 1 . هدف‌دارى در جهان هستى در اينجا دو سؤال مطرح است : سؤال اول . آيا كل هستى و آفرينش هدف‌دار است يا خير ؟