كشيده است ، زيرا گمان دارند عذابى كمرشكن در پيش دارند . » ( قيامت / 25 و 24 ) [ اين آيه توصيف حال كافران است پيش از آن‌كه به دوزخ درآيند ] ، زيرا آن‌گاه كه دوزخيان در آتش مستقر مىگردند ، عذاب كمرشكن بر آن‌ها وارد آمده است ، و ديگر گمان [ به اين‌كه چنين عذابى بر سرشان خواهد آمد ] معنايى نخواهد داشت . [ از اين‌جا دانسته مىشود كه آنچه دربارهء بهشتيان در آيات قبل آمده نيز وصف حال آنان است پيش از آن‌كه به بهشت درآيند . ] و حال كه چنين است [ اضافه مىكنيم ] انتظار كشيدن نعمت ، پس از بشارت يافتن به آن ، نه تنها غم‌انگيز نيست بلكه شادىبخش و سرورآفرين و سبب شادابى چهره است ، مانند كسى كه به يقين مىداند در وقتى خاص نفعى به او خواهد رسيد . او به اين امر مسرور و شادمان خواهد شد ، هرچند آن زمان فرانرسيده باشد ، چنان‌كه انتظار كيفر كشيدن پس از انذار به در آمدن آن عذاب ، غم‌انگيز و موجب درهم شدن چهره است . قال : و تعليق الرؤية على استقرار الجبل المتحرك لا يدل على الإمكان . أقول : هذا جواب عن الوجه الثالث للأشعرية ، و تقرير احتجاجهم : أنّ اللّه سبحانه و تعالى علق الرؤية في سؤال موسى عليه السّلام على استقرار الجبل ، و الاستقرار ممكن ، لأنّ كل جسم فسكونه ممكن و المعلّق على الممكن ممكن . و الجواب أنّه تعالى علق الرؤية على الاستقرار لا مطلقا بل على استقرار الجبل حال حركته ، و استقرار الجبل حال الحركة محال ، فلا يدل على إمكان المعلق . متن : و معلّق ساختن ديدن بر مستقر ماندن كوه در حال حركت [ به گونه‌اى كه در حال حركت ، ساكن باشد ] بر امكان [ ديدن خداوند ] دلالت نمىكند . شرح : اين عبارت ، پاسخ دليل سوم اشاعره است . تقرير استدلال آنان چنين است : خداى سبحان [ در پاسخ به درخواست موسى عليه السّلام ] ، ديدن خود را معلّق و