العلامة الحلي ( مترجم : على شيروانى )
56
ترجمه و شرح كشف المراد ( فارسى )
- 16 - خداى متعال محلّ حوادث نيست متن : و [ وجوب وجود دلالت مىكند بر نفى ] حلول حوادث در خداوند . شرح : وجوب وجود با حلول امور حادث در ذات خداى متعال منافات دارد ، و اين عبارت عطف بر زائد است . در اين مسأله كراميه مخالفت كردهاند . دليل بر امتناع [ حلول حوادث در واجب تعالى ] آن است كه حدوث امور حادث در خداى متعال بر تغيير و تأثيرپذيرى ذات واجب دلالت مىكند ، و اين [ - تغيير و تأثيرپذيرى ] با وجوب منافات دارد . و نيز مقتضى امر حادث [ مفروض ] اگر ذات خداوند باشد ، [ يعنى ذات خداوند ، خود علّت پيدايش امرى حادث در خود شود ، بايد دانست كه ] ذات او ازلى است ، [ و مقتضايش نيز ازلى و قديم خواهد بود ، نه حادث . ] و اگر مقتضى آن امر حادث [ كه در ذات واجب پديد آمده ] غير واجب باشد ، واجب تعالى نيازمند به غير خواهد بود ، و اين محال است . و به خاطر آنكه : اگر آن امر حادث صفت كمال باشد ، خالى بودن ذات واجب از آن محال مىباشد ، [ زيرا واجب تعالى در ذات خود واجد همهء كمالات است . پس آن صفت از ازل در ذات واجب بوده است و در نتيجه نمىتواند حادث باشد . ] و اگر صفت كمال نباشد اتصاف ذات به آن [ هرچند در يك مقطع زمانى خاص ] محال خواهد بود . المسألة السابعة عشرة : في أنّه تعالى غنيّ قال : و الحاجة . أقول : وجوب الوجود ينافي الحاجة ، و هو معطوف على الزائد ، و هذا الحكم ظاهر فإن وجوب الوجود يستدعي الاستغناء عن الغير في كلّ شيء فهو ينافي الحاجة . و لأنّه لو افتقر إلى غيره لزم الدور لأن ذلك الغير محتاج إليه لإمكانه .