ممتنع و لكن لعدم الإحاطة الكلّية بما فعلناه أوّلا فإنّ مقادير الحروف إذا لم نضبطها لم يصدر عنا مثلها إلا على سبيل الاتفاق . متن : متعذر بودن مماثلت در برخى كارها [ - اين‌كه نمىتوانيم كارى از همه جهت مماثل با كار نخستين خود تكرار كنيم ] ، به سبب آن است كه احاطهء [ كامل به همهء خصوصيت‌هاى فعل نخستين ] متعذّر است . شرح : اين عبارت پاسخ شبههء ديگرى از اشاعره است كه متقدمين آنان ذكر كرده‌اند ، بدين تقرير : اگر ما فاعل افعال خود بوديم ، بايد روا باشد كه كار سابق خود را با همهء خصوصيات تكرار كنيم ، چون هم قدرت [ بر آن ] داريم و هم علم [ به آن ] اما تالى باطل است ، پس مقدم نيز باطل خواهد بود . بيان بطلان تالى آن است كه : ما نمىتوانيم در زمان بعدى نوشته‌اى از همه جهت شبيه نوشته سابق خود ، بر صفحهء كاغذ ترسيم كنيم ، و ناچار آنچه در زمان دوم مىنويسيم تفاوت‌هايى در شكل و اندازهء حروف ، با نوشته‌هاى پيشين ما خواهد دانست . تقرير پاسخ آن است كه : برخى افعال را ما مىتوانيم به همان صورت قبلى تكرار كنيم ، مانند بسيارى از حركت‌ها و كارها ، [ مثلا اگر دست خود را از نقطهء الف به نقطهء ب حركت دهيم ، مىتوانيم دوباره به همان صورت اين حركت را تكرار كنيم ] ، و بعضى از كارها نمىتوانيم به همان صورت سابق تكرار كنيم ، اما نه به سبب ممتنع بودن تكرار آن ، بلكه به خاطر آن‌كه احاطهء كامل به همهء ويژگىهاى كار نخستين خود نداريم . وقتى اندازهء حروف [ نوشتهء سابق خود را ] خوب ندانيم ، نمىتوانيم شبيه آن را دوباره بنويسيم ، مگر به نحو اتفاقى . قال : و لا نسبة في الخيرية بين فعلنا و فعله تعالى .